BEWYZEN VOOR de BKCuoüwiNe vah dbn AARDKLOOT. XII. St. «g 
Zee tegen de kuften werkt j die geweldige beweeging verbryzelt, knaagt, verteerfi 
en veiroindert allengs den grond der kullen ; men kan dit op eene blykbaare en 
niet ongevallige wyze zien op de kullen van Syrië en van Phenide ; men heeft 
langs deze kullen in vroeger tyden in de Rotfen bakken of troggen uitgehouwen 
van twee of drie ellen lang, en breed naar evenredigheid, om daar het Zeewater 
in te ontvangen, en daar door de uitwaalTeming zout van te raaaken, maar niet- 
tegenftaande de hardheid der Steen zyn deze troggen tegenwoor<^ verteerd en 
plat gemaakt door de geduurige wering der wateren. Qa) De Zee voert alle 
deze ftoffen mede , en laat die weder zinken zo dra de ftilte op het onweder en 
de beroering der wateren volgt. In dezen tyd van den ftorm is het Zeewater, dat 
gemeenlyk het klaarïle van alle wateren is, beroerd en met verfcheiden llolFen 
vermengd , welke de beweeging der Zee van de kullen en den bodem losmaakt en 
mede voert, en eene oneindige menigte dier deden zinken op zeer verre af z^de 
kullen neder ; men vindt na zwaare onweders niet zelden lloffen op Zee-kullen , 
welke blykbaar door die onweders en de beroeringen der Zee daar gebragt zjm , 
gelyk gryzen Amber op de Wellelyke kullen van Ierland, en geelen Amber op die 
van Pomeren , Kokos -nooten aan de kullen van Indië , enz., en zomtyds Puim- 
fteenen , en andere zonderlinge Steenen. Wy kunnen te dezer gelegenheid een 
verhaal bybrengen , ’t welk in de nieuwe Reizen naar de Amerikaanfche Eilanden 
voorkoomt. „ Terwyl ik my te St. Domingo ophieldt, zegt de Schryver, gaf mra 
„ my onder andere dingen, eenige ligte Steenen, welke de 2^e op de kuil brengt, 
,, wanneer het llerk uit den Zuiden gewaaid heeft , daar was er een vm twee en 
,, een half voet lang, agttien duim breed, en omtrent een voet dik , die met vol- 
„ koomen vyf pond woog; hy was zo wit als fiieeuw , veel harder dan de Pmm« 
,, fteenenvan eene fyne korrel, geheel niet poreus fchynende , en evenwel , wan- 
„ neer men hem in ’t water wierp , Ruitte hy weer op , gelyk een bal , dien men 
,, tegen de aarde werpt; nauwelyks daalde hy daar een halve vingerbreedte in; ik 
„ deed ’er vier gaten in booren , en daar vier Hokjes ingezet hebbende om twee 
„ kleine ligte plankjes te Ichraagen , daar lleenen op lagen , had ik het vermaak 
„ van dezen fteen eens met i6o pond fteenen , en op een anderen tyd met drie 
,, ftukken yzer, elk van vyftig ponden te belaaden ; hy diende mynen Neger voor 
,, floep, die zig daar op zettede, en rondom de haven voer.’ (è) Deze fteen 
moet een Puimfteen van een zeer fyne en gefloten koiTcl zyn geweeft , die mt 
eenigen vuurfpuwenden Berg is gekooraen, en welken de Zee haat over^voerd, 
gelyk zy de Ambregris, de Kokos, de gemeene Puimfteen, de Zaaden der Plmten, 
het Riet, enz. overvoert. Men kan hier omtrent het meermaal aangehadde Werk- 
je van Ray nazien ; het is voornaamelyk op de kuften van Ierland en Schotland , 
dat men waarneemingcn van deze foort gedaan heeft. De Zee moet door haare al- 
gemeene beweeging van het Oollen naar het Weften de voortbrengzels onzer kus- 
ten naar de kuften van Amerika overbrengen , en het is miffcliien niet dan door 
onregelmaatige beweegingen, en welke wy niet kennen , dat zy de voortbrengzels 
van Ooft- en Weft-Indië op onze Itranden bren^ ; zy brengt ons ook de voort- 
brengzels van het Noorden ; daar is veele waaifchynlykheid, dat de winden veel 
(^a) Zie het Ilde Deel der Reizen van Shaw, 
Zie Nouv, Voyag. aux IJlts de Puimérique , Tom. V. p. 260, 
Ee a 
