BEWYZEN voor de beschouwing van den AARDKLOOT. XIII. St. 
oen van negen of tien mylen tot dat men op vier mylen koomt, en dan neemt 
” de diepte , tot aan de kiift , geftadig af. De Baay van Honduras is ook een 
” laag land, en vervolgt insgelyks langs degeheele kuften van Porto -bello, en 
” van Karthagena, tot dat men op de hoogte van Ste. Martha is; van daar is het 
” land nog laag tot naar dekuft van Karakos, die hoog is. De landen omfixeeks 
j, van Surinaamen op de zelfde kult zyn laag en het ankeren is daar goed- Het is 
„ eveneens van daar naar de kuft van Guinee , zodanig is ook de Baay van Pa- 
„ nama , en de Loods-boeken belaften, het dieplood geftadig in de hand te hebben, 
„ en tot zulk eene diepte niet te naderen, ’t zy by d^ of nagt. In de zelfde Zeën, 
„ van de hooge Landen van Guatimala in Mexiko tot aan Kalifonrie, is het groot- 
„ fte gedeelte der kuft laag, ook kan men daar veilig ankeren. In Afia zyn de 
„ kuften van China , de Baaijen van Siam en van Bengale, degeheele kuft van 
Koromandel, en de kuft omftreeks Malakka, en by het Eiland Sumatraop de 
zelfde kuft, meeft al laag en goed om te ankeren , maar ten Weften vm Suma- 
tra zyn de kuften fteil en ftout ; zodanige zyn ook de meeften der Eilanden 
ten Ooften van Bomeo gelegen , gelyk de Eilanden van Bomeo, de Celebes, 
de Gilolo, en eene menigte andere Eilanden van minder belang, die door deze 
Zeën verfpreid zyn, en die goede Reeden met laage gronden hebben; maar de 
Eilanden in den Oceaan van Ooft-Indië , inzonderheid het Weften dier Eilan- 
den zyn hooge en fteile Landen; vooraaamelyk de Weftelyke kuften niet flegts 
van Siiraatra maar ook van Java, vanTimor, enz. Men zoude nooit gedaan 
hebben, zo men alle de voorbeelden , die men zou kunnen vinden , te berde 
tvilde brengen ; ik zal dan flegts in het algemeen zeggen, dat de hooge kuiten 
zelden zonder diepe wateren zyn , en dat integendeel de laage L^den , en de 
weinig diepe Zeën meeft altoos by malkanderen gevonden worden 
Men weet derhalven uit de waarneemingen , welke de Reizigers met het diep- 
lood gedaan hebben , met zekerheid , dat ’er groote ongelykheden zyn op (fen 
g ond der Zee, en dat ’er bergen , hoogten en lakten gevonden worden. De 
uikers verzekeren ook, dat ’er andere kleine ongelykheden zyn, door de Rotten 
reformeerd, en dat het zeer koud is in de Valeijen der Zee; in het algemeen ver- 
meerderen de diepten in de groote Zeën , gelyk wy gezegd hebben, op eene vi-y 
eenpaarige wyze naar maate men de kuften nadert of zig daar van^verwydert. 
Sblykt uit de Kaart, die de Hi'. Buache gemaakt heeft van het Ooftelyk gedeelte 
van den Oceaan, tuflehen de kuften van Afrika en vm Amenka begree^n, en 
u“ de Sen , welke hy geeft x^n de Zee , van Kaap Tagrin tot aan de kuft van 
Rio-grande, dat ’er ongelykheden zyn in den geheelen Oceaan zo wel als op bet 
LanlTdat de Abrolhos, alwaar de meefte kbppen blind zyn, en alwaar men flegts 
eenige Rotfen gelyk waters ziet, niet anders zyn , dan de toppen van zeer g^ote 
en hooge Bergen, waar van het Eiland Dauphine een der hoogfte punten is; dat 
de Kaapverdifthe Eilanden insgelyks niet zyn dan kminen van Bergen; dat er eene 
menigte klippen in deze Zee is , daar men tekens by moet ftellen ; dat vervolgens 
de grond rondom deze Abrolhos nederdaalt tot onbekende diepte , en dat dit ook 
rondom de Eilanden plaats heeft. 
Wat de hoedanigheid der verfchillende gronden, die den bodem der Zee formeer 
ren , aangaat , gelyk het onraogelyk is den zelven van naby te onderzoeken , en ge* 
lyk wy ons hier omtrent verlaaten moeten op het berigt ’t welk de Duikers ons daar 
C^)Zie. Le V oyage de Dampier, autour du Monde, Tornt II. pag. 47<5. ar/w/p.- 
5? 
Yi 
» 
51 
W 
55 
