128 
DE NATUURLYKE HISTORIE. 
dien, welken zy hrdden moeten maaken, en zy zyn dikwils verpligt de afwyking 
van het fchip aan geene andere oorzaak, dan aan de werking dezer ftroomen toe te 
Tchry ven. De Eb en Vloed , de Winden , en alle andere oorzaaken , die de wate- 
ren der Zee beroeren kunnen , moeten deze ftroomen voortbrengen , dewelke meer 
of minder merkbaar zullen zyn op verfchillcnde plaatfen. Wy hebben gezien, dat 
de bodem der Zee , even als de oppervlakte der Aarde , met Bergen bezet, met 
ongclykhedcn als dborzaaid,en door Zand-banken afgdheeden is; in alle deze berg- 
agtige en doorfneeden plaatfen zullen de ftroomen geweldig zyn ; in de vlakke en 
effen plaatfen zullen zy bykans onmerkbaar wezen ; de fnelheid van den ftroom zal 
vermeerderen naar evenredigheid der hindcrpaalen , welke de wateren zullen vin- 
den , of liever naar maate de ruimten , daar zy poogen door te loopen , nauwer 
worden ;■ tuffehen twee ketenen Bergen , die in de Zee zullen zyn , zal zig noodzaa- 
kelyk een fti’oom formeeren die te geweldiger zal wezen, naar maate deze twee 
Bergen digter by malkander zullen liggen. Het zal' op de zelfde \\7ze toegaan 
tuffehen twee banken Zand of tulTchcn twee nabuurige Eilanden ; oók. bemerkt 
men in den Indifchen Oceaan , die met eene oneindige menigte Eilanden en Ban- 
ken doorfneeden is, dat ’er overal zeer fnelle ftroomen zyn, die deze Zee zeer ge- 
vaarlyk maalten. Deze ftroomen hebben in het algemeen gelyke rigtingen met die 
der winden , of van de Eb en Vloed , die dezelve voortbrengen. 
Niet fl'egts moeten alle de ongelykhedcn van den bodem dei' Zee ftroomen for- 
meeren , maar de kuften zelve moéten een gelykfoortig uitwerkzel voortbrengen* 
Alle de kuften doen de wateren op meer of minder groote afftanden terug vloeijen. 
Die terugvioeijing der wateren is eene foort van ftroom , welke de omftandighe- 
den geduurig en geweldig kunnen maaken; de fchuinlche loop eener kuft, de naby- 
heid van een Zeeboezem of van eenige groote Rivier , een \^oorgebergte , met 
één woord, elke bj^zondere hinderpaal, die zig tegen de algemcene bevveeging ver- 
zet , 'zal altoos een ftroom voortbrengen ;■ nu , gelyk niets onregelmatiger is dan 
de bodem en de oevers der Zee , zo kan men zig niet langer verwonderen over de 
menigte ftroomen , welke men daar bykans overal vindt 
Voor het overige hebben alle deze ftroomen eene bepaalde breedte, en die niet 
verfchilt; deze breedte van den fti-oom hangt af v'an die der tuffehenruimte tus- 
fchen de twee verhevenheden , door welke deze ftroom loopt. De ftroomen 
vloeijen iu de Zee gelyk als de Rivieren op het Land , en zy brengen daar gelyk- 
ïbortige uitwerkzels voort ; zy formeeren derzclver bed , zy geeven aan de verhe- 
venheden, tuffehen welke zy vloeijen, eene regelmaatige gedaante , en zy doen de 
uit- en inlpringende hoeken dier verhevenheden op malkanderen flaan ; het zyn , 
met één woord , deze ftroomen , die onze Valcijen gegraaven , onze Bergen hunne 
gedaante gegeeven , onze Aarde doorlheeden hebben , toen dezelve nog onder wa- 
ter was , cn haar die gedaanten gegeeven , welke zy nog behoudt. 
Byaldien iemand aan dit paffen van de hoeken der Bergen op malkander mogt 
twyffelen', zoude ik my op de oogen van alle raenfchcn durv^en beroepen, inzon- 
derheid zo zy met aandagt gelcczen hebben, wat ik daar over gezegd heb; ik be- 
geer alleen , dat men onder het reizen de plaatfing der tegenoverftaande Heuvels 
onderzoeke , en de uit- en infpringingen , welke zy in de Valeijen maaken , be- 
fchouwe; dan zal men voor zyn oogen zien , dat de Valey het bed was; en dat 
de Heuvsls de oevers der. ftroomen waren;, want de tegenoverftaande boorden der 
