236 DE N A T U U R L Y K E II I S T O R 1 E; 
dan des Zomers zyn , dat de winden zig daar niet doen voelen. Zoude men met 
kunnen zeggen , dat de ligte dampen , die zig des Zomers tot den top dezer iseige 
verheffen , "in de gedaante van dauw nedervallen , tcrwyl zy zig des Winters meer 
famenpakken, verdikken , bevriezen, en als Sneeuw of Ys nederkoomen , het vv^lK 
in den Winter winden boven deze Bergen kan maaken , fchoon dezelve des Zo- 
mers geen plaats hebben ? , , n. 
Een ftrooin van lugt vermeerdert in fnelheid even gelj’k een ftrooin van water, 
wanneer de ruimte van haaren doortogt vernauwd wordt; de zelfde wind, die zig me 
danmiddclmaatig doet gevoelen in eene ruime en open vlalctc, wordt geweküg wan- 
neer men eene jBerg-cngte dóórtrekt , of plfs tuflehen 
naat , cn het punt der qeweldigfte werking van dezen wind is boven die zelfde ge- 
bouwen en Berg -engte. De Lugt, door den wederftand dier hinderpaalen gedrukt 
wordende , heeft meer maffi , meer digtheid , en de zelfde fnelheid behoudende, moet 
zv een zwaarer werking van den wind , of meer kragt voortbrengen. Dit is de 
rien, dat de wind by eene kerk of toren veel geweldiger fdiynt te zyn dan de 
zelve op eenigen afftand van die gebouwen is. Ik heb dikwils opgeinerkt , dat de 
Scbor een gebouw , dat allLn Rondt, te rug gefluit, evenwel veel flerker 
was, dan de regtflreekfche wind, die dezen te rag gekaatften wind voortbragt, en 
de reden daar van zoekende heb ik geene andere kunnen vinden , Jn die welke ik 
gemeld heb. De voortgedreeven lugt wordt tegen het gebouw fterk aangeftuwd 
en faaragedrongen, en fluit te rug niet flegts met de fnelheid die zy te yoren hadt,. 
Siar ook met eene meerdere maffa , het welk inderdaad haare werking veel ge- 
''^^wfnL^?wy”^nkS% digtheid der Lugt in aanmerking neemen , die grooter is 
aan de oppervfakte der Aarde , dan in eenig ander punt van den Dampkring , zou 
Sen geneFgd zyn te denken , dat de grootfte werking van den wind ook aan de 
oppervlakte der Aarde zyn moefl, en ik geloof, dat dit inderdaad ook plaats 
heeft, zo dikwils de Hemel helder is; maar wanneer dezelve met Wolken is be- 
laaden, is de grootfle werking van den wind op de hoogte dier Wolken, die dig- 
ter of vafler zyn dan de Lugt , dewyl zy in de gedaante van Regen 
vallen. Men moet dcrhalvcn zeggen , dat de kragt van den wind mo j J^i ckend 
worden niét flfeqts naar deszeifs fnelheid , maar ook naar de digtheid der lugt, 
die disteid 
gebeuren , dat cenwiud, enkel om dat de lugt 
wind , ogter boomen cn diatheid heeft: hier uit kan men opmaaken 
r “^‘sevondcn heeft,, om^de fnei- 
’’'De"“™uderwiSerS% dezelve regtftreeb of te mg gekaatft QD, yn 
ffeweldi<Tcr dan de algemeene winden, De afgebroken werking der Land-winden 
han^t a? van deze dnikking der lugt, die elke verheffing, veel " 
zv wezen zoude, indien de wind cenpaarig doorwaaide; hoe fterk een dooiftaande 
^nd mose wezen , hy zal nooit zo veele ongelulden veroorzaaken , als de woede 
ffier w^dfn, te fpreeken , met koSits-verheffingen waaijen , wy zullen 
