DE NATUURLYKE HISTORIE, 
• 245 
zegt ook} dat de Schavers niet overeenftemraen wegens de Eb en Vloed van den 
Euripiis, dat zommigen zeggen} dat dezelve tweemaal, anderen zevenmaal, aii’ 
deren elf maal, anderen twaalf-, anderen vcertien-maal in vier-en-twintig uui'cn 
geicliiedt ; maar dat Loraius , dezen kolk in ’t vervolg een gcheelen dag waarge- 
noomen hebbende, telkens om de zes uuren de Eb en Vloed op zulk eene blyk- 
baare wyze en met zulk eene geweldige beweeging hadt bemerkt , dat ’er beurte- 
lings de raden van eene molen naar dezen of naar geenen kant door zouden heb- 
ben kunnen draaijen. 
De grootfte Kolk, welken men kent, is die der Zee van Noorwegen, men verze- 
kert , dat hy meer dan twintig mylen in den omtrek heeft ; hy verzwelgt zes uuren 
lang alles wat in zyne nabuurfchap is, het water, de walviflehen, de fchepen, en 
geeft vervolgens , geduurende even langen tyd , weder het geenhy ingezwolgen heeft. 
Het is om reden van deze kolken te geeven, niet noodig gooten of afgronden op 
den bodem der Zee te onderllellen , dewelke de wateren geduurig verzwelgen; 
men weet, dat wanneer het water twee ftrydige rigtingen heeft, de lamenllelling 
dezer beweegingen eene kringswyze draaijing voortbrengt , en een ydel in het 
middelpunt dezer beweeging fchynt te formeeren, gelyk men op verfcheiden plaat- 
fen kan waaraeemen by de muuren, daar de boogen der bruggen op ruften, inzon- 
derheid in de fnelle Rivieren; het is eveneens met de Zee-kolken gefteld, zy wor- 
den voortgebragt door de beweeging van twee of meer ftrydige ftroomen, en ge- 
lyk de Eb en Vloed de voornaame ooi"zaak der ftroomen zyn, zo dat zy geduuren- 
de den Vloed naar den eenen , en geduurende de Eb naar een ftrydigen kant gej 
dreeven worden , zo is het niet vreemd , dat de kolken, die uit deze ftroomen 
voortkoomen , cenige uuren agter een alles na zig haaien en verzwelgen wat haar 
omringt, en dat zy vervolgens , een even langen tyd, weder uitwerpen alles wat 
zy ingezwolgen hadden. 
De Kolken zyn dan niet dan di*aaijingen van het Water voortgebragt door tegen- 
geftelde en ftrj^dige ftroomen , en de Oiuagans zyn niet dan draaikolken of draaijra- 
gen van de Lugt voortgebragt door ftrj'dige winden; die Ouragans zyn gemeen in 
de Zee van China cn Japan , in die der Antillifche Eilanden , en op verfcheiden 
plaatfen der Zee, inzlonderhcid by uitfpringendc landen, en hoogc kuften, maar zy 
zyn nog gemeencr op ’t land , en de uitwerkzelen zjm daar zomtyds ycrbaazend. 
„ Ik heb gezien, zegt Bellarmin, en ik zoude het niet gelooven, zo ik ’er geen 
„ ooggetuige van geweeft was , eene zeer groote graft , door den wind gegraaven , 
,, en al de Aarde van deze graft naar een dorp vervoerd , zo dat de plaats , waar 
„ van de Aarde weggenoomen was , een vrecllèlyk gat geleek , en het ^dorp door 
,, deze vervoerde Aarde ten eenemaal overdelit en begraaven was . Men kan 
in de Hiftorie van de Akadcmic der Weetenfehappen en in de Philofophifchc Tran- 
fafties een omftandig verflag vinden van de uitw^erkzelen die verfcheiden Ouragans 
hebben voortgebragt, die onbegrypelyk fchynen , en welke men nauwelyks zoude 
kunnen gelooven , zo de ftukken niet beveiligd waren door eene menigte oogge- 
tuigen, die met verftand waargenoomen hebben, en van welken men geene vals- 
heid kan vermoeden. 
Het is op de zelfde wyze gefteld ten opzigte der Hoozen, welken de Zee-lieden 
Zie BELLAR.Atti'ius, de afcenfu mentis in Deum. 
