* 5<5 
DE NATUURLYKE HISTORIE. 
met afch bedekt is. Op het Eiland Tcrnate is een Vuurberg, die veel Hof, geiy^ 
aan puirafteen , opwerpt ; zommige Reizigers willen, dat deze Volkaan brandender, 
en woedender is in de tyden der Equinoxen, dan in andere tyden des jaars, om dat 
’er dan zekere winden regeercn, die toebrengen om de ftof, waar door dit ^ur 
federt zo veele jaaren gevoed wordt, in brand te ileeken. (a) Het Eiland vai^er- 
nate heeft maar zeven mylen in den omtrek, en is niet dan de kruin van een tog. 
Men klimt altoos van den oever tot in het midden des Eilands, alwaar de Volkaan 
zig tot eene zeer aanmerkelyke hoogte verheft , en daar men bezwaarlyk by kan 
koomen. Daar Ilroomen verfcheiden Beeken zoet water, die van den rug dez<^ 
zelfden Bergs nedervlieten , en wanneer de lugt ftü en het weder zagt is , dp is 
deze brandende kolk in eene mindere beweeging, dan wanneer het hard ware ot 
onweder is. (fc) Dit beveiligt het geen ik in myneBefchouwing gezegd neb, en 
fchynt blykbaar te bewyzen, dat het \mur, ’t welk de Volkaans verteert , niet uit 
de diepte van den Berg koomt, maar van de kruin , of ten minften van geene laage 
diepte, en dat de haard of brandplaats vry hoog naar boven ligt; want zo dit geen 
plaats hadt, zonden de fterke winden tot het branden niet kumien toebrengen. 
Daar zyn eenige andere Vuurbergen op de Molukkifche Eilanden. Op een der 
Mauritius -Eilanden , zeventig mylen van de Molukfces is een Vuurberg , welks 
uitwerkzelen zo geweldig zyn als die van den Berg van Pernate. Het Eiland wn 
Sorka, één der Moluklces , was eertyds bewoond ; daar was in het midden van dat 
Eiland een zeer hooge Vuur fpuwende Berg. In 1693, braakte deze Berg bitimen 
en brandende RolFen in zulk eene groote menigte uit , dat ’er een brandend Meir 
van geformeerd wierdt5 ’t welk zig allengs verder uitflrektCj en het geheele Etond 
zonk in den afgrond en verdween, (c) Op Japan zyn ook verfcheiden Vuur pu- 
wende Bergen , en op de Eilanden die naby Japan liggen, hebben de Zee-lieden 
verfcheiden Bergen opgemerkt , welker kruinen des nagts vlammen , en des daags 
rook uitwerpen. Op de Philippynfchc Eilanden zyn ook verfcheiden brandende 
Bergen; een der bemgtRe Volkaans der Eihnden van den Indifchen Oceaan, en ter 
zelfder tyd een der nieuwRen , is die , welke by de Stad Panarukan op het Eiland 
Java is; hy heeft zig in 1586 geopend, men hadt geen geheugen, dathy te voren 
gebrand hadt , en by de eerfte uitbarlling wiei*p hy eene vreeflelyke hoeveelheid 
zwavel, bitumen en fteenen uit. In het zelfde jaar opende zig de Berg Gounapi 
op het Eiland Banda, die flegts zedert zeventien jaaren brandde, en braakte met 
een vervaarlyk geluid , rotfen en ftofFen van allerhande foorte. Daai zyn nog 
eenige andere Vuurbergen in de Indiën, gelyk als op Sumatra, en in hc 
van Afia, boven de Rivier Jeniskea, en de Rivier de Pefida; maar die twee laatfte 
Teef ho., Beni— genaamd , by Fes dat 
altoos rook eri zomtyds vlammen uitwerpt ; een der Eilanden van Kaap \ erd, ge- 
naamd de Fuoque , is niet dan een groote Berg, die geduurig brandt; deze Vuur- 
berg werpt, even als de andere veel afch en fteenen op, en de Portugeezen, die 
verfcheiden maaien gepoogd hebben wooningen op dit Eiland te maaken , zyn ge- 
dwongen geweeR him voorneemen te Raaken , uit vrees voor de gevolgen van de- 
. zen 
(^a) Zie Voyage d’ARGENSOLA , Tom. I. pag, 2 1 . 
CO TranfaS. PbiloJ. Abr. F'ol. IL p. 39 1. 
Zie Schocten’ï Reilt. 
