DE NATUURLYKE HISTORIE. 
ï6o 
j, digt by die Stad, zig opende, en uit haaren boezem , op een plaats, daar meef 
„ dan 150 toifes water was , een Eiland deedt te voorfchyn koomen, dat meet 
dan een myl lang, en meer dan óo toifes hoog was (a). 
„ Daar viel eene andere Aardbeevdng voor in 1591 , dewelke den zóften July 
5, begon, en pp het Eiland St. Michiel tot den izden der volgende maand duurde. 
„ Terccre en Fayal wierden den volgenden dag met zulk een geweld beroerd , dat 
„ zy fcheenen te draaijen, maai- die vervaarlyke fchokken hervatteden daar flegts 
„ viermaal , terwyl zy te St. Michiel den geheelen tyd van veertien dagen niet 
5, een oogeublik ophielden. De Eilanders hunne huizen verlaatcn hebbende , als 
„ welke telkens voor hunne oogen inftorteden , bragten al dien tyd in de open 
„ lugt door. Êene geheele Stad, Villa Franka genaamd , wierdt tot de fondamen- 
„ ten omgekeerd , en de meellen haarer Inwooneren onder de puinhoopen ver- 
„ pletterd. Op verfcheiden plaatfcn i-erbefteden de vlakten zig tot heuvels , en 
,, op anderen wierden de Bergen vlakten , of veranderden van plaats. Daar 
„ kwam uit de Aarde een Bron van vlietend water voort , die vier dagen welde, 
„ en toen eensklaps verdi-oógde. De Lugt en de Zee , niet minder beroerd dan 
i, de Aarde , maakten een geluid, dat men voor het loeijen van verfcheiden wilde 
„ dieren zou genoomen hebben , elk fidderde van angft , verfcheiden menfehen 
„ ftierven, om zo te fprecken, van vrees. De fchepen zelve , die in de haven la- 
„ gen , waren niet beviyd voor de gevaarlj-ke uitwerkzelen dezer Aardbeeving , 
„ en die, welke ten anker lagen, of onder zeil waren, wierden nog feller aange- 
„ taR. De Aardbeevingen vallen zeer dikwüs voor op de Tercerifchc Eilanden; 
„ twintig jaaren te voren was ’er een op ’t Eiland St. Michiel geweefl, die een 
zeer hoogen Berg hadt omgeworpen C* 9. 
„ Daar wel eene Aardbeeving voor op Manilla, in de maand September 1627, 
„ waar door één der twee Bergen, welke men Karvallos noemt, in de Provintie 
„ van Kagaijan , geflegt wierdt; in 1654, wierdt het derde gedeelte van de Stad 
„ door een dergelyk toeval vernield, en i'ie honderd perfoonen kwamen daar in 
„ om ; in het volgende jaar Icedt dezelve nog eene andere gelykfoortige ramp ; 
„ de oude Indiaanen zeggen , dat de Aardbeevingen voormaals verfchriklyker wa- 
„ ren, en dat men daarom geene andere dan houten huizen maakte, het welk de 
„ Spanjaarden nog doen zo dra zy boVen de eerfte verdieping timmeren. 
,, De menigte Vuurbergen , welke men op het Eiland vindt , beveiligt het geen 
„ wy tot hier toe gezegd hebben ; omdat zy op zekere tyden vlammen uitwer- 
pen, de Aai-de fchokkert,eu alle die uitwerkzelen voortbrengen, welke Plinius 
„ aan die van Italië toefchryft , dat is te zeggen, de Rivieren haar bed te doen ver- 
>, anderen , de nabuurige Zeen te doen wyken , den omtrek met alch te vullen , en 
>, fteenen, met een geluid als dat van grof gefchut,zeer verre Weg te werpen (c). 
,, In het jaar 1646, fpleet de Berg van ’t Eiland Machian, met een vervaarlyk 
„ geluid en geraas , en dit was het uitwerkzel van eene Aardbeeving, een toeval, 
,, dat zeer gemeen is in deze Landen ; daar kwam zo veel \niur uit deze kloof te 
„ voorfchyn, dat ’er vei-fcheiden Negcryen, met de Inwooneren, en alles wat daar 
„ in was, verteerd wierden : men zag die veibaazende kloof nog in ’t jaar 1685, en 
Ca^ Zie de Reizen ran Mandelsloo. Zie het Ifte Deel van de Alg. Hiftorie der 
Reizen. (c) Zie Koyage de Gemblli Careri. pag. 129. 
