BEWYZ£N VOOR de beschouwijig van den AARDKLOOT. XVI. St. z6s 
Aardbol aan haare oppervlakte uit beftaat , allen afgebrooken zyn door loodre^ 
Vlooven, waar van wy den oorfprong in het vervolg verklaren zullen. Het water 
regen en dampen, door deze loodregte klooven nederdaalcnde , wordt verza- 
meld, en blyft to op de Kley- of Leem-Aarde, en maakt bromen en beeken; 
het zoekt door zync natuurlyke vloeibaarheid alle de kleine holligheden , en de 
kleine ledige ruimten , op , en het werkt of neigt altoos om ^g opemngen en we- 
gen te maaken ; zo dra het eenen uittogt gevonden heeft , loopt het en 
Lept ter zelfder tydhet Zand, de Aarde, de Steen-zajiden , en andere ^ 
zig verdeden laaten, mede, en baant zig allengs beddingen; dus 
nen in de Aarde een foort van kleine loop-graavp, of kanaalen, het koomt ^ 
delvk te voorfchyn, ’t zy aan de oppervlakte der Aarde , t zy m de Zee, in dc ge* 
ISe van fonteinen; de ftoffen, 4het mede üeept, laaten ydele raimten over , 
welker uicgeftrektheid zeer aanmerkelyk kan zyn , en die ydels 
holen, welker oorfprong, gelyk men ziet, zeer verfclullende is van die der holen, 
VM Amibeevingen , de eene veroorzaakt door de wer- 
vincr der Seraardfdie vuuren, en door de uitbarfting der Volkaans, die zig met 
altenden, en in de tyden als de werken, 
oHoor dat zy zig openen ; wanneer de ftoffen, die de onderaai'dfche vum-en 
vLrttoengenfaanletWn teaken,zig veidiitten, en vlam vatten, doet het vuur 
3?üSna^ alle kanten, en zo het natuurlyk geene mttogten vindt, verheft het 
SrSL eïmi: zig een doortogt door dezelve weg te ftooten, het welk een 
VoS vSrtbrengt, ?vicns uitwerÉelen herhaald worlen en dumen naar cvenre- 
SrvirdVhoe&ieid ontbrandbaarc ftoffen. Zo de hoeveeM der ftoffen , 
die ontvlammen, niet groot is, kan ’er eene opligtmg,eenefchuddingvan d n 
erond, eene Aardbeevii^ voorvallen , zonder dat hierom een Volkaan geformeei d 
worde; de lugt, die door het onderaardfche vum- voortgebragt en uitgept wordt, 
kan ook kleine uittogten vinden, waar door zy ontfnappen zal, en in dit geval zal 
’cr nog niet dan eene^Aai-dbceving, zonder uitbai-lling, zonder Volkaan, zyn; maai 
\vaniteer de aangeftooken ftoffe in groote hoeveelheid, en door vafte en faamge- 
Se ftoffen beHooten is, dan koomt ’er by de bcwccging een Voikaan ; maar 
S^Lzfbeweegingen maaken niet dan de eerfte foort der Aardbeevingcn , en zy 
alle deze pcweegiug fr-hnlrken Eene zeer ecwcldige uitbarfting van 
kunnen mtt daj eene ktane niimtt 
hebben zig njet tot in Frankryk of andere Landen , verre vap den Ve g 
wende , uitge^ekt; duszyn de Aardbecvmigen, door de werking der Vuurlpuw - 
Bergen voortgebragt , aan eene kleine uitgeftrcktlicid gronds bepaald ; zy zyn 
eigenlvk het uitwerkzel vm de wedei-werking des vuurs, en ^y fchokken de Aarde, 
{relyk de uitbarfting van een kruidmagazyn eenen gevoeh'gcn fehok, en eene Aard- 
Leving op verfcheidenmylenafftands, voortbrengt. 
S daar is eene andere foort van Aardbeeving verfchillende in de mtiveikze- 
len , en miflehien ook in de oorzaaken ; dit zyn de Aardbeevingcn , die zig p 
i. Dsd. ^ ^ 
