HE NATUURLYKE HISTORIE. 
BEWYZEN VOOR DE BESCHOUWING 
VAN DEN AARDKLOOT. 
ld?) <i5^fas» fe?> 4»te5^fe5^vc^(£;% <ss=) V5^ e?! kp»<<5>i ia?i fc?ite3i(i5>i <tf>i »5^ Sa?>«« 
ZEVENTIENDE STUK. 
Nieuwe Eilanden , Holen , loodregte Klooven , enz. 
nieinve Eilanden worden op tweederhande wyzen geformeerd, of fchié' 
^ % lyk» door de werking der onderaardfche Vuuren, of langzaam, door het 
w vj? nederleggen van het flib der wateren. Wy zullen eerft Ipreeken van die, 
xvrelke hunnen oorlprong aan de eerfte dezer oorzaaken verfchuldigd zyn. 
De oude Hiftorie Sduyvers en de hedendaagfche Reizigers, verhaalen ten dezen op- 
zigte dingen, aanwellter waarheid men niet kantwyffelen, Seneka berigt, dat, 
ten zynen tyde , het Eiland Therafia , thans Santorin , eensklaps te voorlchjn 
kwam. Plinius verhaak, dat ’er voonnaals dertien Eilanden in de Middellandfche 
Zee waren , die ter zclfder tyd uit de diepte der wateren opkwamen , en dat Rho- 
dus en Délos , de voornaamften dezer dertien nieuwe Eilanden zyn ; maar het 
fchynt uit het geen hy zelf zegt, en uit het geen Ammianus Marcelltnus, Philo, 
en anderen daar van zeggen , dat die dertien EDanden niet door eene Aardbeeving, 
noch door eene onderaardfche uitbarlling zyn voortgebragtjzy waren te voren on- 
der de wateren verborgen, en de Zee vallende, heeft, zeggen zy, deze Eilanden 
bloot gelaaten. Délos hadt zelfs den naam van Pelagia , als voortyds aan de Zee be- 
hoord hebbende ; wy weeten dan niet of men den oorljirong dier dertien nieuwe 
Eilanden aan de Werking der onderaardfche vuuren , of aan eenigc andere oorzaak, 
die eene verzakking en. vermindering der wateren in dc Middellandfche Zee voort- 
gebragt hebbe, moeten toefchrjwen ; maar Pi.iniüs verhaalt, dat het Eiland Hiera 
by Therafia geformeerd is uit yzeragtige klompen en Aarden van den bodem der 
Zee opge\vorpen ; en in het ïloofdfl. fpreckt hy van verfcheiden andere Ei- 
landen op dc zelfde WVZ3 geformeerd , wy hebben in dit alles zekerer en nieuwer 
voorvallen. 
Op den agften May 1707 , zag men , met het opgaan der Zonne , van dit zelfde 
Eiland Therafia of Santorin , twee of drie mylen in Zee , als een ckjwende Rots ; 
eenige nieuwsgierige lieden gingen derwaards , en vonden dat die klip , die van den 
bodem der Zee was opgereezen, onder hunne voeten vermeerderde; en^brag- 
ten ’er puim/leen , en oefters van daan , die nog vaft waren aan de oppervlakte 
van de Rots , welke te voren onder water geweeft zjmde , die oefters ten verblyf- 
plaats hadt verftrekt. Daar was eene kleine Aardbeeving op Santorin geweeft twee 
dagen voor de geboorte van die klip; dit nieuwe Eiland vermeerderde fterk tot 
den I4den Juny, zonder eenig ander toeval,en het hadt toen een halve myl in den 
