274 ' • DE NATUUR LYKE HISTO R IE. . 
verhevenfle boven water laat; en men merkt, in gevolge van deze verklaaring, op, 
dat ’er zeer weinige Eilanden in het midden der Zeen gevonden worden, maar dat 
zy aUen in de nabuurfchap van het Vafte land liggen , alwaar de Zee hen of door 
de kuften te verlaaten , of door grond op de kuilen te winnen , en de laagere Lan- 
den te overflroomcn , geformeerd heeft. 
Het water en het vuur , welker natuur zo verfchillende en zelfs zo ftrydig is , 
brengen dan gclyke uitwerkzelen , of die ons ten minften gelyk voorkoomen , tc 
weeg; onafhankelyk van de byzondere v'oortbrengzelen dier twee Elementen, waar 
van zommige malkanderen dei-wyze gclyken , dat men ’er zig ligtelyk in vergillen 
kan ; gelyk als het kriftal en het glas , de natuurlyke antimonic , en de gefmolten 
antimonie , de natuurlyke pepites der Mynen , en die , welke men door de fmelting 
maakt , enz. Daar zyn zeer veele groote uitwerkzelen in de Natuur , door het wa- 
ter en het \’uur voortgebragt , en zo gelyk , dat men moeite heeft om dezelve te 
onderfcheiden. Het water , gelyk men gezien heeft, brengt de Bergen voort, en 
formeert de meefte Eilanden, het vuur verheft eenige Heuvels en eenige Eilanden; 
het is eveneens met de holen , de fpleeten, de openingen , de kolken, enz., de 
eenen zyn hunnen oorlprong verfchuldigd aan onderaardfeh vuur, en de anderen 
aan het water , zo wel dat onderaardlch is als dat boven op vloeit. 
De holen en fpclonken worden in de Bergen gevonden , en weinige of geene in 
de vlakten , daar zyn ’er veelen op de Eilanden van den Archipel , en in v'erfchei- 
den anderc Eilanden , cn dat om dat de Eilanden in het algemeen niet anders dan 
de bovenlte gedeelten van Bergen zyn; de holen formeeren zig gelyk de fteiltens, 
door het inzakken der rotfen ; of gelyk de afgronden , door de werking des vaiurs ; 
want om van eene fteilte of eenen afgrond eenefpelonkte maaken, behoeft men zig 
alleenlyk rotfen te verbeelden , dic tegen malkanderen aangezakt Z}^ , en een ge- 
welf van boven gemaakt hebben , terwyl zy van onderen wecken , het welk dik- 
wils moet gebeuren , tcrwjd zy gelchokt en ontworteld worden ; dclpelonkcn of 
holen kunnen door de zelfde oorzaaken voortgebragt worden, die de openingen, de 
Ichuddingen , en de verzakkingen der gronden voortbrengen ; en deze oorzaaken 
zyrj de uitbarllingen der Vuurbergen , de werking der onderaardfche dampen, en 
deAardbeevingen; want zy maaken af kabbelingen en omkeeringen , die noodzaake- 
lyk holen, gaten, openingen ,en bogten van allerhande foort moeten voortbrengen - 
Het hol of de Ipelonk v'an St. Patricius in Ierland is minder groot berugt, 
het is eveneens met het Hondshol in Italië gelegen , en met dat, ’t welk vuur op. 
werpt, in den Berg Beni-guazeval in ’t Koningryk Fes. In de Provintie van Darby 
in Engeland is een groote fpclonk, veel aanmerkelyker dan de berugte fpelonk van 
Bauman by het Zwarte Woud in het Land van Bronsw>’k. Ik heb van een Heer 
even achtenswaardig door zyne verdienden als naam , Mylord Graaf van Morton, 
gehoord, dat die gi’oote fpelonk , Devil’s hole genaamd, ecrll ecnc gi’oote ope- 
als die van eene aanzienlyke Kerk-dcur, vertoont; dat door die ope- 
ning een groote beek loopt; dat het gewelf der fpelonk, wanneer men dieper in- 
gaat, zo laag wordt, dat men op eene zekere plaats verpligt is , omzynen weg te ver- 
vorderen , zig in zeer platte bakken op het water van de Rivier tc begeeven , en te 
gaan liggen, om onder het gewelf van de Ipelonk door te koomen, het welk daar 
ter plaatle zo laag is , dat het water bykans aan het gewelf raakt , maar na die plaats 
doorgetrokken te zyn , woi*dt het zelve weder hooger , en men blyft nog vaaren 
