/ 
ïM DE NATUURLYKE HISTORIE. 
niet ) gelyk als de andere , door de bczinkzels der Zee-wateren geformeerd ; de 
hagen Veen- of Turf-aarde moeten ook als nieuwe kagen befchouwd worden , die 
voortgebragt zjm door de opvplgelyke ophooping der boomen, en andere half ver- 
rotte plant-deelen , en die niet bewaard zyn , dan om dat zy in bitumineufè gron- 
den lagen , welke hen beletteden geheel te verrotten. 
^ Men vindt in alle deze nieuwe laagen van Tuf-fteen, of wecken Reen, of Reen 
uit nedergelegde flof geformeerd, of Veen-aarde, geen Zec-voortbrengzel; maar 
nrcn vindt daarin integendeel veel plant-deelen en planten , beenderen van Land- 
dieren , land- en rivier-fchclpen , gelyk men in de weiden der Provintie van Nort- 
hampton by Ashby zien kan , alwaar men een groot getal fchelpen van tuinflakken 
met planten, kruiden, en vcrfchciden rivier -fchelpen heeft gevonden, wel be- 
waard , op eenige voeten diepte , onder den grond , zonder eenige l&e-lchel- 
pen. (ƒ) De wateren, die over de oppervlakte der Aarde vloeijen, hebben alle 
deze nieuwe lagen geformeerd , door dikwils van bed te veranderen , en zig naar 
alle kanten te verfpreiden; een gedeelte dezer wateren dringt van binnen door en 
vloeit dwars door de ipleeten der Rotfen en .Steenen ; en de reden dat men geen 
water vindt in de hooge Landen , zo min als op de heuvels, is, om dat alle de 
hoogten gcraeenlyk uit Reenen en Rotfèn beRaan , inzonderheid aan haaren kruin. 
Men moet , om water te vinden , in de Steen en in de Rots graaven , tot dat men 
aan de bafis koome , dat is te zeggen , aan de Klcy- of Leem-aaj'de , of aan de vaRe 
Aarde, daar deze Rotfen op draagen ; en men vindt geen water, zo lang men de 
dikte van den Reen niet tot onderen heeft doorgeboord , gelyk ik waargenoomen 
heb in vericheiden putten , in verheven plaatfèn gegi'aaven j en wanneer de hoog- 
te der Rotfen , dat is te zeggen , de dikte van den Reen , die men moet doorboo- 
ren , zeer aanmerkelyk is , gelyk in de hooge Bergen , alwaar de Rotfen dikwils 
meer dan duizend voeten hoog zyn , is het onmogelyk om daar putten te graaven, 
cn bygewig water te hebben. Daar zjm zelfs grootè uitgeRrektheden lands , daar 
men volRrelrtelyk gebrek aan water heeft, gelyk in Reenagtig Arabic, het welk 
een woeRyn is , daar het nooit regent , alwaar de gcheelc oppervlakte van den grond 
met een brandend Zand bedekt is , alwaar byna gcenc Aarde is , daar iets groeijen 
kan, alwaar de weinige planten, die ’er zyn, kwamen; in dit Land zyn de bronnen 
en putten, zo zeldzaam, dat men ’er niet racer dan vyf telt van Kairo tot aan den 
Berg Sinaï, en nog is dcrzclv’cr water bitter en brak, 
W anneer de wateren , die aan de oppervlakte der Aarde zyn , gcene uitvloeijing 
kunnen vinden , maaken zy Meiren en Moeraflèn ; de vermaardftc moeraflèn van 
Europa zyn die van Mofcovie, aan den oorlprong van den Tanaïs; die van Fin- 
land, alwaar de grootc moeraffen Savolax cn Enafak gewonden worden; daar zyn 
’er ook in de Nederl;.ndon , in Weftphaalen , en in verRheiden andere laage Lan- 
den; in Afia heeft men de moeraflèn van den Euphratcs, die van Tartarye, Palus 
Meotis of Mer del Zabacke ; ondertuflehen zyn ’er in het algemeen minder in Afia 
en Afrika dan in Europa; maar Amerika is, om zo te fprecken, niet dan een door- 
loopend moeras in alle zync vlakten. Die groote menigte moeraflèn is een bewys 
van de nieuwheid des Lands , en van het klein getal Inwooncren, nog meer dan 
van de weinige kloekheid. 
Daar zyn zeer groote raoerafTen in Engeland in de Provintie van Lincoln by de 
Zee , die veel gronds aan de eene zyde verlooren , en aan de andere gewonnen 
heeft. 
C«) TranfaU. Pbilof. Abt^ig, Vol. IV. p, 271. 
