DE NATUURLYKE HISTORIE. 
t^6 
Op de kuften van Frankryk, van Engeland, van Holland , van Duitfchland, van 
Pniiiren , is de Zee ep verfcheiden plaatfen veel geweeken. Hubert Thomas zegt, 
in zyne befchryving van het land van Luik, dat de Zee voormaals de rauuren der 
Stad Tongeren omringde, die tegenwoordig 35 mylen van dezelve afligt, het welk 
hy met verfcheiden goede redenen bevvyft, en onder anderen zegt hy , dat men nog 
ten zynen tyde , de yzeren ringen in de muuren zag , waar aan men de fchepen 
vaft maakte. Men kan de groote moeraflèn van Linkoln , en het Eiland van Ely in 
Engeland, van Krau in Provence in Frankryk, als landen door de Zee verlaaten, 
belchouwen , en zelfs heeft de Zee zig, fcdert het jaar 1665, zeer merkelyk van 
den mond van de Rhone verwyderd. In Italië heeft zig insgelyks een aanmerkelyk 
ftuk gronds aan den mond van de Amo gefonneerd , en Ravenna, ’t welk voor- 
maals eene Haven van de Zee der Exai'cne , of het Exarchaat was, is niet meer 
eene aan Zee gelegen Stad. Geheel Holland fchynt een nieuw land tezyn, alwaar 
de oppervlakte des Lands byna gelyk is met den bodem der Zee , fchoon het Land 
grootelyks opgehoogd zy , en dagelykfch ophoogd wordt door de Slib, en de Aarde, 
welke de Rhyn , deMaas , enz. , derwaards voeren , want eertyds rekende men , dat de 
grond van Holland op zommige plaatfen 50 voeten laager was dan dc grond der Zee. 
Men wü, dat in den jaare 8óo, de Zee in een geweldig onweder zulk eene groo- 
te menigte 2 ^nd naar de k-uflcn bra^ , dat de mond van den Rhyn by Katwyk daar 
door geflooten wierdt, en dat die Rivier het gcheele Land overftroomde, de boo. 
men en huizen om verre wierp, en zig in het bed van de Maas ilortede. In 1421 , 
viel ’er eene andere overftrooming voor, die de Stad Dordrecht van het Vaftc land 
affeheidde, 72 dorpen en veele floten en aanzienlykc gebouwen overftroomde, 
10,000 zielen deedt omkoomen , en eene oneindige menigtebeeften verdrinken. De 
Yflel-dyk brak in 1638, in door de menigte Ys , welke de Rhyn afvoerde , waar door 
de doortogt van het water geftopt, eene opening van eenige roeden breed in den 
dyk gemaakt , en een goed gedeelte der Provintie overftroomd wierdt. In 1682, 
was ’er een dergelyke inbraak in de Provintie Zeeland , die meer dan dertig dorpen 
overftroomde , en eene oneindige menigte menfehen en heeften deedt fheuvelen, 
die door het water overvallen wierden. Het was een geluk voor Holland , dat de 
Zuidooften-wind de overhand kreeg over die , welke dkar tegen was; want de Zee 
was zo gezwollen , dat de wateren veele voeten hooger ftonden, dan de hoogfte 
Landen der Provintie, met uitzondering alleen van de duinen t 
In de Provintie van Kent in Engeland was ’er te Hith een haven , die vol geraakt 
is in weerwil van alle de poogingen, welken men heeft aangewend om het te belet- 
ten , en in wecr%'il van de onkoften , die men zig verfcheide maaien getrooft heeft 
om haar te ontledigen. Men vindt daar eene verbaazende menigte gladde keitjes en 
fcheipen door de Zée aangebragt , in de uitgeftrektheid van verfcheiden rayien, 
die daar eertyds zyn opgehoopt , en die in onzen tyd met Slib en Aarde overdekt 
zyn, waar op zeer goede weiden zj-n; van den anderen kant zyn ’er Vafte gron- 
den, welke de Zee met der tyd wint , en overdekt , gelyk de Landen van Good- 
win , die aan een Heer van dien naam behoorden , en die thans niet dan Zanden 
zyn , door de wateren der Zee bedekt; dus wint de Zee op verfcheiden plaatfen 
grond, en verheft op andere; dit hangt af van de vcrfchillende ligg'mg der kuften, 
^12 
(«) Zie Les Vo^ages Hijlsflqais de l’Europs , Tom. V. f. 
