DE NATUUR, EERSTE BESCHOUWINa j 
ftaanlykheden, is het voorbeeld waar na zy werkt; een voorbeeld waar Van 
alle de trekken in onuitwifchbaare karakters zyn uitgedrukt, en die voor al- 
toos bepaald zyn ; een voorbeeld ’t geen altoos nieuw is en ’t ffeen het getal 
der vormen of afdrukzelen , hoe oneindig dit ook mag alleen maar 
vernieuwt. ^ ’ 
Alles isgefchapen en daar is nog niets vernietigd; de Natuur zweeft tus- 
fchen deze grenspaalen zonder ooit den eenen of anderen te naderen : trach- 
ten wy om haar in eenige flippen van deze onmeetbaare uitgeftrektlieid te be- 
paalen, welke zy zedert den oorfprong der eeuwen vervult en doorloopt. 
Welke voorwerpen ! Een onmeetbaare uitgebreidheid van ftolFe, die niets 
anders dp pnen nutteloofen en vervaarlyken klomp zou gevormd hebben, 
zoo ny niet m afzonderlyke deelen verdeeld geworden was, die door tuflchen 
wydtens van een gefclpiden zyn, welke duizend malen onrneetbaarder zyn; 
maar duizenden van lichtende Bollen, op onbegrypelyke afflanden geplaatft, 
zyn de voetfteunen welke tot grondflagen aan het gebouw der Wereld dienen, 
millioenen van ondoorfchynende Bollen, om de cerfte rollende, maaken ’er 
de orde en bouworde van uit: twee eerfle krachten brengen deze groote 
klony en in beweging, doen hen voortrollen, vervoeren en bezielen hen; ie- 
der dezer werkt alle oogenblikken , en beide haare poogingen vereenigende, 
zoo befchryven zy de omtrekken der hemel kringen, en bepaalen in het mid- 
den van het ledige, bepaalde plaatfen en vaflgeflelde wegen,- en het is uit den 
boezem der beweeging zelve dat het evenwicht der Werelden en de ruft van 
het Heelal voortkomt. 
De eerfle van deze krachten is door alle flof gelykmaatig, de tweede is in 
ondeelbaar deeltje der floffe bezit een 
zeilde hoeveelheid van aantrekkracht, iedere Bol bezit een verfdiillende hoe- 
veelneicl van voortdryvende kracht ^ eins is het mede met .de vafte ftarren en 
dwaalftarren gelegen, men heeft ’er Bollen onder, die alleen gevormd fchynen 
om aan te trekken, en andere om voort te dryven of om voortgedreven te 
worden , kringen die eene gemeene voortdryvende kracht in dezelve richting 
ont\^ngen hebben, en andere eene byzondere voortdrjwende kracht, eenzaa- 
me ftarren en andere, die door wachters vergezeld worden, lichaamen van 
hcht, cn klompen van duiftemis, dwaalftarren, wier verfchillende deelen alleen 
beurtelings een geleend licht .genieten , ftaartftarren welke zich in de duifter- 
nis van de dieptens der uitgeftrektheid verliezen , en na het verloop van eeni- 
ge eeuwen zich weder met nieuwen luifter komen bekleeden ; zonnen welke 
verlchyncn, verdwynen en beurtelings fchynen te ontbranden en uitgeblufcht 
te worden, andere, welke zich maar eenmaal vertoonen en vervolgens voor al« 
toos taanen. ^ De Hemel is het land dier groote gebeurtenilTen ; maar het men- 
Ichelyk oog is naauwlyks in ftaat om haar te ontdekken : de llooping van eene 
zon , t geen den ondergang van eene wereld of van een ftelzel werelden ver- 
oorzaakt, brengt geen ander uitwerkzel in onze oogen voort dan dat van een 
owaalviuirtjc , ’t geen glinftert en uitgeblufcht word : "de menfeh , aan den aardftip 
TCpaald zynde op welken hy groeit, bcfchouwt dezen flip als eene wereld e» 
de werelden als flippen. 
A a 
