lo DE NATUUREYKE HISTORIE 
DE 0 L Y F A T. (*) 
De Olyfant i.s^ zo wy ons zoIvêii ndet roede rekenen, het opmerkelykfte 
fchepzel van onze wereld, het overtreft alle landdieren in grootte, en kooint 
naby den men£ch in fchranderheid , (a) ten minilen voor zo verre de 
Ik)f een geeftelyk wezen kan naderen. De olyfant, de hond, de bever 
en de aap zyn van alle de bezielde wezens die, welker inlHnél: verwonder- 
lyldl is; maar dat inftincT:, ’t welk enkel het voortbrengzel is van alle de 
uit-en in-wendige vermogens van het dier te famen genomen, vertoont zig in 
zeer verfchillende uitwerkingen in elk dezer dieren. De hond is uit den aart, 
en wanneer hy aan zig zelvcii wordt overgelaaten zo wreed, zo bloeddorlHg, 
als de wolf; men heeft alleenlyk in die woede natuur een buigbaar punt, een 
beginfel van onderwerping en gezelligheid gevonden, daar de inenfch gebruik 
van gemaakt; en waar door hy hem vatbaar gemaakt heeft voor genegenheid 
en verkuogtheid. Het is van de natuur, dat de hond dit beginzel, of de 
keen , om zo te Iprceken van deze gevoelens heeft ontvangen : wy hebben het 
zelve vervolgens gekoefterd, gekweekt, en verder ontzwagteld door eene ou- 
de en ftandvaftige maatfehappy met dit dier , dat onze maatfehappy alleen waar- 
dig wasj datbo ven ahe anderen vatbaar , en gefchikt, voor de indrukzelen van voor- 
werpen, die van buiten op hetzelve werken, in den omgang met den menfeh alle 
zyne betreklyke vermogens volmaakt heeft, zyne gevoeligheid , zyne onder- 
werpelykheidjzyn mond, zyn bekwaamheden , alles , tot zjme mannieren zelve, 
heeft zig door ’t voorbeeld van zyn meefter laatenvonnen: men moet hem dan 
geenzins alles toefchryven wat hy fchynt te hebben; zyne verhevenfte, zyne 
treffendfte hoedanigheden zyn van ons ontleend: hy heeft meer verkreegen 
volmaaktheid dan de anderen dieren, om dat hy meer gelegenheid heeft om 
te verkrygen ; omdat hy , wcl verre van even als zy afkeerig van den menfeh 
te zyn, eene geneigdheid voor denzclven heeft; om dat dit zagt en liefelyk 
gevoel, dat nimmer ftoin is daar hethuisveft,zig in den hond heeft doen ken- 
nen door de zugt om te behaagen, en de onderwerpelykheid, de getrouw- 
heid, de gehoorzaamheid heeft voortgebragt , alle welke uitwerkzeïs verge- 
zeld zyn gebleeven van de noodige oplettendheid en werkzaamheid om de be- 
velen met yver te volbrengen, welken zy zo gereedelyk ontvangen. 
(♦) OLTFAifT; in t Gnekfch E^t<pa{; m ’( L^tya Eleplantus, Barrus; in ’t Italiasnfch 
Lfopbante; m ’t Spaanfeh, Elepbantt; in ’t Hoogdpitfeh Elepbant ; in ’t Engeifch en 
panfeh Mlepbant;m t Oofteii Elphil.Phil of FrL is een ChaldPeufcb woord.dat Tvoor 
betekent, en waar van Munfter gebruik getnaala heeft om den olyfant aan te duiden Men 
noemde eertyds den olyfant Barre in de Ooftindïen ; en ’t is waarfchynlyk daarvan dat het 
woord Barrus afkomt, dien de Latynen naderhand aan den olyfant gegeeven hebben 
Gesner esp. de EUpbanto. Men noemt hem te Congo Manzao, oi Manzt. Vo-tase <U 
Dback Parit \6\X. pag. 104. . 
(a) „ De olyfant munt uit in fvnheid van aintuigen en in verdere fchranderheid x'iai. 
„ STOT. Hift. Anim. Hb. IX. Cap. 46, Do olyphanten zyn van natuur zagtaartig , en 
koomen naait aan het redelyk dier. Strab. Ik heb eenige olyfamen gezien die my 
„ voorzigtiger toefcheeneix dan de menfehen in zommige oorden.” Vartomakkus apad Ce/. 
ntrum 
