beschryvijstg van den olyfant. 
75 
ijehecl de overhand heeft op het groenagtige de benaaming v»n groen 
woor moet meer zynen ftaat dan zyne kleur aanduiden, want men vindt dat 
groene yvoor' niet dan aan de flagtanden die den olyfant ontnoomen zyn, of 
die van denzelven niet geduurende een genoegzaamen tyd zyn gefcheiden ge- 
weeft.om te maakendat derzelver zelfftandigheid door uit te droegen, de tint 
olyfkleur verlooren hebbe, om eene witte kleur aan te neemen. Het yvoor 
der flagtanden die zedert eenen langen tyd Van den olyfant zyn gelcheidenge- 
weeft, en aan de warmte bloot gefteld, is wit; de werklieden die hetzelve 
gebruiken, zeggen dat het in dien ftaat gemat is ; ik weet niet of zy door dat 
woord de verandering willen aanduiden, welke het indrukzel van de lugtdoor 
uitdrooging aan het yvoor veroorzaakt, daar is reden om te gelooven dat de 
natuurlyke kleur van het yvoor, die naar de olyfkleur trekt, door die oorzaak 
in wit veranderd wordt; het witte yvoor heeft meer gefchiktheid om geel te 
worden dan wanneer het nog olyfkleurig is; zo dra een ftuk yvoor van die 
kleur van het overige van den flagtand gefcheiden is , verheft het zyne kleur 
in de lugt, en deszelfs kleur verandert fchielyker naar maate de lugt warmer 
is ; geduurende de hitte van den zomer, ziet men reeds van den eerften dag 
af aan eene vermindering in die kleur, en zy gaat in weinig tyds over. De 
onmiddelyke werking van de zon of van het vuur doet dezelve nog fchiely- 
ker overgaan ; daarentegen doet de nattigheid dezelve langer aanhouden. Alle. 
die waarneemingen toonen dat het witte yvoor drooger is dan het olyftleuri- 
ge ; ook maaken de werklieden hetzelve warm voor dat zy het werk afgeeveix 
voor hetwelk het gebruikt is, omdat het yvoor fraaier is naar maate het wit- 
ter is; maar het is zeker dat het zo veel verder af is om geel te worden,naar- 
maate hetolyfkleuriger is, dewyl het wit .aan die kleur opvolgt voor dat net 
ffeel zis vertoont; het 5'voor dat wit is aan den flagtand neemt de geele kleur 
veel eer aan dan dat hetwelk men van de olyf-kleur tot de witte heeft zien 
over-raan. Het is door het yvoor voor de werking van de lugt te befchutten 
dat men deszelfs witte kleur bewaart; men bewoelt het met kattoen en men 
fluit het in eene wel geflooten doos; een nog zekerder middel is van het on- 
der een glas te leggen , dat wel met maftik gerookt is. Dus is het dat men 
de witheid bewaart van de beeldjes die in yvoor gefneeden (0) zjm ; maar zo 
het glas barft,ziet men het yvoor tegen over de opening geelworden. Degeel- 
agtige kleur welke het in de lugt aanneemt, wordt rosagtig en zelfs ros wan- 
neer het daar geduurende een zeer langen tyd aan wordt bloot gefteld ; deze 
kleuren dringen niet door dan ter diepte van omtrent eene halve lyn. Als men 
het geele yvoor wegneemt vindt men het witte daar onder , maar dit mid- 
del is meeftentyds ondoenelyk ; om deze onmoogelykheid of ongevocglyk- 
heid te vervullen, volgt men verfcheidene behandelingen, de gemeenfte^ is 
van het gnele >woor aan den daauw bloot te ftellen, voornamelyk aan dien 
van de maand van Mai; wanneer men het aldus aan de Ingt bloot ftelt, moet 
men het zorgvuldig voor de ftraalen van de zon befchutten, om dat derzelv 
(z) Ibid 
(a) De Werklieden die beeldjes van yvoor maaken , worden geene 
men heeft hun hunnen ouden naam van laaten behouden, 
K 3 , 
lieeldbowvoirt genoemd; 
