VAN DEN KAMEEL EN DEN DROMEDARIS. iJJ 
maakzel. Daar is in den kameel, behalven de vier niaagen, die gemeenlyk 
in de herkauwende dieren gevonden worden, een vyfde zak, die hem voor 
bewaarplaats dient om ’t water te bergen (.'/) , die vyfde maag ontbreekt in de 
andere dieren , en behoort alleen aan den kameel ; zy is van eene genoegzaa- 
me ruimte om eene groote hoeveelheid vogts te bevatten, het blyft daar in 
zonder bederving, en zonder dat het ander voedzel zig daarmede vermengen 
kan; en wanneer het dier door den dorft gedrongen wordt, en noodig heeft 
het drooge voedzel te bevogtigen, en voorde herkauwing bekwaam te maa- 
ken, doet het in zyn pens, en zelfs tot den flokdarm, door eene eenvoudige 
famentreklcing der fpieren , een gedeelte van dit water overgaan. Het is der- 
halven in gevolge van dit zeer zonderling maakzel, dat de kameel verfcheiden 
dagen zonder drinken kan overbrengen , en dat hy in eene reis eene verbazen- 
de hoeveelheid waters neemt, ’t welk in deze bewaarplaats goeden helder 
blyft ; omdat de vogten van ’t lighaam op de fappen der fpysverteering zig 
daar niet mede vermengen. 
Als men acht geeft op de mismaaktheden of liever de onovereenkomftighe- 
den van dit dier met de andere, zal men niet kunnen twyflfelen of deszelfs na- 
tuur door den dwang der llaverny, en den geduurigen arbeid, daar men hem 
toe genoodzaakt heeft, merkelyk veranderd zy. De kameel is van ouder ty- 
den af, een volkomener, zo wel als ardbeidzaamer flaaf dan eenig ander der 
huilfelyke dieren; hy is het van ouder tyden, omdat hy in die klimaaten t’ 
huis hoort, alwaar de menfchen vroegft befchaafd zyngeweeft;hy is het volko- 
men omdat men in de andere foorten van getemde of huiffelyke dieren, gelyk 
die van het paard, den hond, de runderen, het fchaap,het varken, enz. nog 
individu’s in hunnen natuurftaat,nog wilde dieren van diezelfde foorten, dooi- 
den menfch nog niet onderworpen vindt, tervyyl de geheele fooi't van den ka- 
meel Haaf is; men vindt hem nergens in zyn óorlpronkelyken Haat van onaf- 
hankelykheid en vryheid; eindelyk hy is de arbeidzaamfte flaaf, en hy is dat 
meer dan eenig ander dier, omdat men hem nooit voor de pragt heeft gehou- 
den, gelyk demeefle paarden; noch voor vermaak, gelyk bykans alle hon- 
den; noch voor ’t gebruik van de tafel, gelyk het rundvee, het varken, het 
fchaap; men heeft hem nooit dan als een laftbeefl: befchouwd, ’t welk men 
zelfs 'de moeite niet heeft genomen van intefpannen of te laaten trekken, maar 
welks lighaam men aangemerkt heeft als een leevend voertuig, ’t welk men be- 
laden, ja ovcrladen, konde houden, zelfs geduurende den flaap; want als 
men haaft heeft, ontflaat men zig zomtyds van hen den lafl: te ontneemen,die 
hen verdrukt, en waar onder zy nedcrzinken, om met gebogen beenen (v') 
en het lighaam op de maag deunende , te flaapen. Ook draagen zy alle mer- 
ken van flaverny en lidtekenen van fmart onder aan de bord; op het bord- 
been is eene dikke en breede eeltagtigheid, zo hard als hoorn ; daar zyn der- 
gelyken aan alle de gewrigten der "beenen , en fchoon deze eeltagtigheden aan 
de kameelen gevonden worden, leveren zy zelve het bewys uit dat zy 
(u) Zie hier agter de nauwkeurige befchryving, welke de Hr. Daübenton, van deze vyf 
de maas, welke hv re/erooif noemt, heeft gegeeven. daaes ae- 
(v) Des nagti flaapen de kameelen dus geknield , herkauwende het geen zy de g g 
geeten hebben. F oyage du P. Philippe , pag- söp. 
R 3 
