148 
DE NATUURLYKE HISTORIE 
den boekenpens van den os, dewyl zy niets heeft dat naar gierfl-korrels ge- 
lykt, zo als de tepeltjes die op dén boekenpens van den os zitten. 
De vyfde maag van den dromedaris was uitwendig niet ondericheiden an 
door eene kromte CS PI. XI en XI welke hy boven den portier (^Tj maa - 
te, en door eene vry groote opblaazing (Z) die in de bolrondheid van de 
kromte geplaatft zat; maar van binnen PI- XIU, en Pl.AI/Ui) 
hadt dezelve plooien die zeer verfchillende waren van de bladen der vier- 
de maag fchoon zy daar een vervolg van waren ; deze plooien waren met 
zo vooriiitfteekende, noch by gevolg zo breed, als die van de lebbe van den 
os, maar zy hadden veel meer dikte, en zy fchooten zydelingfche takken die 
naar de inmondiging van bloedvaten geleeken; daar waren omtrent zeftien 
plooien die zig van het eene eind van die maag tot het ander uitftrekten. De- 
zelve was inwendig bekleed door eenen wolligen rok, waaruit een vogt drupte 
dat naar dat van de lebbe van den os geleek. Alle deze kentekenen byeen- 
genoomen toonen dat de vyfde maag van den dromedaris aan de vierde maag 
van den os en van andere herkaauwende dieren beantwoordt , en dat dezelve 
ook met den eigen naam van lehbe moet benoemd worden. 
De dromedaris heeft dus vyf maagen , den pens namelyk , den verlaatbak ,• 
den muts, het boek en de lebbe: als men onderftelt, gelyk wy reeds gezegd 
hebben, dat twee vernaauwingen, eene aan elk eind van eene zak genoeg 
zvn om eene maag te maaken, fchoon derzclver^ inwendig maakzel met ver- 
fchillend zv van dat van de maag waaraan hy uitloopt, en nog daarenboven 
onderftelleiide dat het verfchil van maakzel ook genoeg zy om het kenteken 
van eene maag te maaken, fchoon dezelve met van de naait aangelegen maag 
gefcheiden is'door eenige vernaaiiwing. Maar zo men de maagen met onder- 
fcheidde dan door de verengingen die dezelve van elk^deren fchei- 
den, zonden het boek en de lebbe ’er flegts eene uitmaaken; indien men in- 
tegendeel gecne andere voor verfchillende maagen aanzag dan dezulke, 
die groote verfchillen in hun inwendig maakzel vertoonden, zouden de pens 
en de verlaatbak flegts eene zelfde maag uitmaaken. Wat hier ook van zy ,ik 
vrees niet dcrzelvei- getal vnigteloos te vermenigvuldigen, fchoon ik er vyt 
telle- omdat ik daar voornamelvk toe ben overgehaald door de verfchillen tus- 
fchen derzelver werkingen; zo ’cr nog eenige twyffel overig bleef, zoude het 
flegts zvn aangaande het onderfcheid tuflehen den verlaatbak en den pens ; 
maar ik geloof dezelve in de daad zeer onderfcheiden te zyn: de verlaatbak. 
wezendlyk niet dan water bevattende, on flegts tot doorgang voor de Ipyzcn 
dienende; terwyl de pens veel voedzel inhoudt voor de herkaaiuving, en. 
flegts weinig water bevat in vergelyking van de hoeveelheid der Ipyzen , baa- 
den zy voor een gedeelte in het water dat zig in deszelfs holligheden onthoudt. 
Daar zaten in de voorftc bolrondheid (G , PI- XI en XII ^ en m bet gedeel- 
te BH') van den pens zeftien holligheden (PI. XIV') die van elkanderen ge- 
ft-hpiden zvn door middelfchotten die op zodanige lieden geplaatft waren al- 
men An buiten indrukzelen tuflehen de opblaazmgen zag; deraeeften van- 
Z hnlli<Theden hadden vier of t^f duimen lengte, een of twee duimen breed- 
m ïn mt twee duimen diepte in het midden haarer lengte; zy waaren door, 
ivar^he ïuflchcnfchotten, in verfcheiden bakjes van verfchillende grootten. 
