174 
DE NATUURLYKE HISTORIE 
brengen met der tyd veranderingen voort, diep genoeg om ftandvaftig te wor- 
den door zig met de volgende geflagten voort te planten. Ik beweer niet, dat 
deze algemeene oorzaak van verandering vermogende genoeg zy om wezens, 
welker afdrukzel zo vaft is als dat van de vorm der dieren, in den grond te 
verballeren j maar .zy verandert hen in zekere opzigten , ]ky vermomt hen , en geeft 
hen eene andere uiterlyke gedaante, zy vermindert of. onderdrukt zekere dee- 
Icn, en geeft hen nieuwe; zy fchildert hen met vericheidene kleuren; en 
door haare werking op de gelleldheid des lighaaras, heeft zy ook Jiaaren in- 
vloed op de natuurlyke geaartheid , op het inhincT:, en op de inwendige hoe- 
danigheden; een enkel gedeelte in een geheel zo volmaakt als ’t lighaam van 
een dier op eene verfchillende wyze gefchikt, is genoeg om het geheel een 
inerkclyk gevoel van deze verandering te doen hebben; en het is te dezer 
oorzaake, dat onze huiflelyke dieren byna zo veel van geaartheid, en natuur- 
lyke ingeeving als in gedaante verfchillen van die, waarvan zy hunnen eerften 
oorfprong hebben. 
Het fchaap verfchaft ons daar een treffend voorbeeld van; deze foort, zo 
als dezelve thans gefield is, zou geheel voor onze oogen , en zelfs in kor- 
ten tyd, omkoomen, zo de nienfch ophieldt daar zorg voor te draagen, en 
haar te bcfchermen ; zo verfchillende is zy van haar jzelvc , zo veel vermin- 
derd van haare oorfpronkelyke foorte nnaar om hier niette fpreeken dan van ’t 
geen ons voornaam voorwerp maakt, zullen wy zien hoe veele verfcheiden- 
fiedeiï de runderen ondergaan hebben door de verfchillende en verfcliillend 
fiamgevoegde uitwerkzels van het klimaat, van het voedzel, en van de be- 
handeling in hunnen flaat van onafhankelykheid ; en in dien van huiffelykheid. 
De algemcenlle en de opmerkelykfle verfcheidenheid in de huiflelyke, zelf^ 
•in de wilde runderen, beflaat in die foort van bogchels, die zy tuflehen de 
Ichouders hebben ; men- heeft dit ras van gebulte runderen bifons geheeten , 
en men heeft tot hier toe geloofd, dat de bifons van eene verfchillende foort 
:waren van die der gemeene runderen ; maar dewyl wy thans verzekerd zyn dat 
deze gebogchelde runderen met onze runderen koppelen en voorttcelen,en de- 
ze bogcbel reeds in het eerfl volgend geflagt vermindert en in het tweede of 
derde verdwynt, is het zeker dat dezelve flegts een toevallig cn veranderlyk 
karakter is, ’t welk niet belet dat de gebulte of gebogchelde runddieren niet 
van dezelfde foort zouden zyn als de onze. Men heeft eeityds in de 
woefte deelen van Europa wilde flieren en koeijen gevonden , zommige met 
en zommige zonder bult; dus fchynt deze verfcheidenheid in de Natuur zelve 
plaats te hebben; zy fchynt voort te koomen van den overvloed en de krag- 
•tige zelfftandigheid van het gras en ander voedzel , dat deze dieren gebrui- 
ken; want wy hebben in de kameelen opgemerkt, dat, wanneer deze dieren 
'jnnger zyii, en liegt gevoed worden , zy zelfs de vertooning niet hebben van 
bulten. Het runddier zonder bult heet de «/-ociéijjen aurochs in de taal der 
Germaanen,en het wilde rund met een bult wierdt in die zelfde taal vifen ge- 
naamd; de Romeinen die noch de eene noch de andere dezer wilde runde- 
ren kenden, voor dat zy die in Germanie gezien hadden, hebben deze naa- 
men overgenoomen ; van urochs hebben zy urus^txi van vifen- ^bifongmmkt, 
en hebben niet begreepen, dat hst wilde rund, door Arjstoteles 
