2 
D E N A 
tuurlyke historie 
h'idden; maar, niettegenflaande deze lichten der gefchreeven overieve- 
rhi, hoe veele onzekirheid, echter, zo men tot eenige eeuwen opklimt, 
ontmoS men in dcfaëiaf hoe veele dwaahngen treft men aan wegens de 
oSSe^der gebeurceniffen ! en welk een ftikke dmfternis omringt met 
dftvden die d^eze overlevering zyn voorgegaan ! Daarenboven heeft de> 
z^vron alleenlvk de bedryven van eenige Volken, dat is te zeggen, 
d-Terrichtingen. Jan een zeef klein gedeelte van het men.chlykc geflacht 
overgeTrit; ^ overige gedeelte der menfchen heeft voor ons, heeft 
voS^de naLmelingfchap, al^ niet beftaan; zy zyn uit hun Niet alleen- 
iTre vomfchyn gtkomen, om voorby te gaan als fchaduwen, die geen 
J^rfnoo^aditL laaten; en hadt het den Hemel mogen behaagen , dat 
dfnaam van alle dil gewaande helden , welker raisdaaden , of bloeddorftige 
rtem, mit zo veel geruchts vermeld zyn, eveneens m den nacht der ver- 
^^Duïftrekfdr^^^^^ van den eenen kant bepaald door de 
duifterniffen van een tyd, vry na aan den onzen komende, zig aan den 
anS kant niet uit, dan tot kleine gedeelrem der aarde , die by opvol- 
anueii-j.1 „eweeft door Natiën, we Ken werk gemaakt hebben om 
£”fetag?nU bewaaren. aerwyl de‘-Natuuriyke Hifto- 
rfe'fveneens alle de ruimten, alle de eeuwen bevat, en geene andere 
^^rdvk de'Natmir^elykty^^ is^et de Rof, de ruimte , en den tyd , zo is 
haare hiftorie die van alle de zelfftandigheden , van alle de plaatlen , van alle 
Senfen fchoon het in den eerften opflag fchynt dat haare groote werken 
Verminderen of veranderen, fchoon zy zig m haare voortbrengzelen, 
S de brooL en kortlle van duur , ftandvaftigdezelfde toont ; dewyl haare 
mSellen vder oogenblik op nieuws voor onze oogen verfchynen; zal 
ceifte m y ° ^der by beziende, bemerken, dat haar loop met 
^nlRrSt eenvormig is, dat zy merkelyke verfcheidenheden toe laat, dat zy 
'zelfs naar nieuwe zamenvoegingen , naar veranderingen van ftof en ge- 
d-v-ntp fchikt; ja, dat zy, zo vafl: als zy fchynt in haar geheel, zo veran- 
derivk ’is in elk haarer deelen; en zo wy haar in haare geheele uitgellrektheid 
omvatten , zullen wy ’er niet aan kunnen twyfelen , of zy is thans zeer ver- 
fchillendc van ’t geen zy in den beginne was, en van t geen zy inde opvol- 
ïhifder tTden gewordL is; en het zyn deze verfcheidene veranderingen, 
wdken iw haaïe Tydvakkcn noemen. De Natuur heeft z,g in verfchi ende 
b?vonden; de oppervlakte der aarde heeft opvolgdyk verfchi ence- 
“ lorini-on namrenomeii; de Hemelen zelve zyn veranderd, en alle de 
n van het I^atuiirlyk Heelal zyn, even ais die der zedelyke wereld, m 
Snt ge oPvoW verfcheWenhedent by voor- 
Sd draalt, waarin wy thans de Natuur zien, is zo veel ons werk als 
hï haare; wy hebben haar weeten te maatigen, te wyzen, naar onze be- 
hoeften, naar onze verlangens teplooijen ; wy hebben de aarde beproefd, 
beteeld, vruchtbaar gemaakt, en de gedaante, waaronder zy zig thans 
SSnt. is zeer verfchillende van die der tyden, die de. mtvindmg der 
