(5 de NATÜURLYKE HISTORIE 
vlakte ; men moet derhalven vermoeden, dat, zo men dieper indrong, 
deze warmte grooter zoude zyn , en dat de deelen naby het middelpunt der 
aarde heeter zyn dan die, welke daar verre aÜiggén, gelyk men ziet dat 
in een bol, die in ’t vuur gloeijend is gemaakt, die gloeijmg nog aanhoudt 
in de deelen, die naby het middelpunt zyn, langen tyd nadat de opper- 
vlakte, en het gedeelte dat inmiddelyk daaraan grentl, dien trap van hitte 
reeds verboren heeft. Dit vuur , of liever deze inwendige warmte der 
aarde, wordt nog nader aangeweezen, door de uitwerkzelen der eleftrici- 
teit die deze donkere warmte in fchitterende vlammingeii verandert. 
Het’ wordt ons ook getoond door de warmte van het zee -water, die op 
dezelfde dieptens ten naaftenby gelyk is aan de binnenwai-mte_ der aar- 
de (2). Daarenboven is het gemaklyk te bewyzen, dat de vloeibaarheid 
van de wateren der zee in ’c algemeen niet moet toegefclireeven worden 
aan de magt der zonneftraalen, naardien het door de ondervinding bewee- 
zen is , dat het licht der zonne Hechts tot zes honderd voeten door- 
dringt (3), zelfs door het helderlle water, en dat by gevolg haare warmte 
miffehien niet tot het vierde gedeelte dezer dikte, dat is te zeggen tot 
honderd vyftig voeten komt (4). Dus zouden alle wateren, die beneden 
deze diepte zyn bevrozen liggen zonder de inwendige wamte der aarde, 
die alleen hunne vloeibaarheid onderhouden kan. Nog is het eveneens 
door de ondervinding beweezen, dat de warmte der zonnellraaien niet 
meer dan vyfeien of twintig voet in de aarde indringt, naardien het ys op 
die diepte geduurende de heetlle zomers bewaard kan wordpn. Derhalven 
is het beweezen, dat ’er beneden de kom der zee, gelyk in de eerlbe laag 
der aarde een aeduurige uitvloeijing van warmte :s , die de vloeibaarheid 
der wateren onderhoudt, en de warmte van de aarde voortbrengf. Der- 
halven beftaat in haar binnenfte eene warmte, die haar in eigendom be- 
hoort , en die geheel onafhanglyk is van die welke de zon haar kan mede- 
deelen. 
Wy kunnen dit algemeene faStum nog beveiligen door een groot aantal 
bvzondere Elk menfeh heeft wel eens opgemerkt, dat in tyden van 
kleine voril, wanneer ’er fneeuw ligt of valt, dezelve fmelc op alle plaat- 
fen alwaar de uitvloeizels der aarde een vryen uittogt hebben , gelyk op 
de putten, overdekte waterleidingen, gewelven, regenbakken, enz. ter- 
wyl op het overig gedeelte van de ruimte, alwaar de grond door de vorfl: 
gellooten, de bintien -uitvloei zelen onderfchept, de Iheeuw blyfe liggen , 
en ys wordt, in plaats van te fmeltcn. 
Dit alleen zou genoeg zyn om te bewyzen , dat deze uitvloeizels van 
het binnenfte der aarde een zeer wezendlyken en merkbaaren trap van 
warmte hebben; maar het is nutloos hier nieuwe proeven , door de 
ondervinding en de waarneemingen beveiligd, op te ftapelenj het is ons 
