DE NATUüRLYKE HISTORIE 
H 
veranderen zullen ; eene onderftelling , welke wy niet kunnen , of niet 
moeten , toelaaten , dewyl ’er geen oorzaak is die dezelve in der daad 
kan voortbrengen. En dew>-yl men over het voorledenen niet kan oordec- 
len dan door 'de befchouwing van het tegenwoordige , en door een gezigt 
van het toekomende , is het niet mogelyk , hoe verre men de grenzen 
van den tyd ook pooge uit te zetten, te onderftellen , dat de variatie van 
de Ecliptica ooit een verfchil van meer dan 6 graaden in de klimaaten der 
aarde hebbe kunnen voortbrengen. Dus is deze oorzaak geheel onvol- 
doende, en de verklaaring, welke men daar uic zockc te trekken , moet 
verworpen worden _ 
Ivlaar ik denk in Itaat te zyn, om deze, zo moeijelyke verklaaring 
te kunnen geeven, en dezelve van een onmiddelyke oorzaak af te leiden. 
\Vy hebben ftraks gezien, dat de aardbol, toen hy zyne gedaante heeft 
aangenomen, in een ftaat van vloeibaarheid was, en het is beweezen, dat, 
dewyl het water de ontbinding der aardfehe RofFen niet heeft kunnen 
voortbrengen , deze vloeibaarheid eene fraeltins was door het vuur veroor- 
zaakt. Om nu van dezen eerften Raat van branding en fmeldng over te gaan 
tot dien van eene zagte en gemaatigde warmte, is ’er tyd noodiggeweeft; de 
bol heeft niet eensklaps koud kunnen worden tot dat punt als dezelve thans is- 
dus was in den eerften tyd en na zyne formatie de eigen warmte van de aarde 
oneindig grooter dan die welke zy van de zon ontvangt, naardien deze 
warmte zelfs nog heden veel grooter is. Toen vervolgens dit groot vuur 
allengs vervloogen was, heeft het klimaat der Poolen, even als alle de 
andere klimaaten, opvolgende graaden van mindere warmte , of van ver- 
kouding, ondervonden; daar is derhalven een tyd, en zelfs een lange 
a»tervolging van tyden geweeft , geduurende dcwelken de landen van 
het Noorden, nadat zy, even als alle de anderen gebrand hadden, dezelfde 
warmte hebben genooten, welke tegenwoordig de landen van het Zuiden 
genieten; bygevolg hebben deze Noordfche landen kunnen en moeten be- 
woond worden door die dieren , die zig thans in de Zuidelyke landen ont- 
houden , en voor welken deze warmte noodig is. Op die wyze verbindt zig 
ökfa£tum, wel verre van buitengewoon te zyn, volmaakt met de and tre 
faclat, en het is ’er flegts een enkel gevolg van. Wel verre van te ftryden 
met de befchouwing der aarde, wejke wy vaftgefleld hebben, wordt dit 
zelfde (luk integendeel daarvan een bykomend bewys, dat dezelve beveiligt 
in het duiflerfle ftuk, dat is te_ zeggen, wanneer men begint te vallen in die 
diepte des tyds, waarin het licht van het vernuft fchynt uit te gaan, en 
waarin het zelve, by gebrek van waarneemingen, ons niet verder fchynt 
te kunnen leiden. 
Een zesde tydperk, laater dan de vyf anderen, is dat van de affeheiding 
der twee Werelden: het is zeker, dat zy niet gefcheiden waren in den 
tyd toen de olyfanten eveneens in de Noordfche landen van Amerika , van 
Europa, en van Afia, leefden; ik zeg eveneens, want men vindt even- 
eens hunne beenderen in Siherie, in Rusland, en in Kanada; de affch°i- 
ding der twee halve Werelden is derhalven niet gebeurd dan in laatere ty- 
