20 
DE NATUURLYKE HISTORIE 
de fchepping van den menfch, niet meer dan zes of agt duizend jaaren 
verloopen zyn , omdat de verfchillende geflachtlyften van het menfchlyk 
geflacht van Adam af niet meer aanwyzen ; wy zyn dit geloof, dit teken 
van onderwerping en van eerbied, fchuldig aan dc oudfte en de heiligde 
van alle overleveringen ; wy zyn haar zelfs meer fchuldig, te weeten van 
nooit af te wyken van de letter dezer heilige overlevering , dan wanneer 
de letter doodt , dat is te zeggen , wanneer dezelve regelregc tegen de ge- 
zonde reden fchynt aangekant, en drydig met de waarheid der fa&a van de 
Natuur j want alle reden, alle waarheid , komt eveneens van God en daar 
is dusgeen verfchil, geene ftrydigheid, tuffehen de waarheden, welken Hv 
ons geopenbaard heeft , en tuifchen die , welken Hy ons heeft vergund door 
onze eigene onderzoekingen en waarneemingen te ontdekken ; daar is, zeg 
ik, geen ander verfchil , dan dat van een eerde gund, vry willig beweezen^ 
met een tweede gund welke hy heeft goedgevonden uit te dellen , en ons 
door onzen arbeid te doen verdienen, en het is ter dezer oorzaake, dat 
zyn Tolk tot de_ eerde menfehen , die nog zeer onkundig waren, niet heeft 
gefproken dan in den gemeenen zin, en dat hy zig niet verheft boven 
hunne kundigheden , die , wel verre van tot de waare kennis van het we- 
reld -gedel te gaan, zig niet verder uitdrek ten dan de gemeene denkbeel- 
den, op het enkel berigt der zintuigen gegrond, omdat het inderdaad tot 
het volk was, dat hy moed fpreeken, en omdat zyn woord ydel en onver- 
daanbaar zou geweed zyn, zo het zelve zodanig ware geweed als men 
het thans zou voordraagen , naardien zelfs tegenwoordig maar een klein 
getal menfehen gevonden wordt, voor welken de Starrekundige en Na- 
tuurkundige waarheden genoeg bekend zyn om daaraan niet te kunnen 
twyfelen, en de voordrage van zaaken wèl te verdaan. 
Laat ons dan zien, wat de Natuurkunde in die eerde ouderdommen der 
wereld ware , en wat zy nog heden zoude zyn zo de menfch nooit de na- 
tuur beoefend hadt. Men ziet den hemd, en men befchouwt denzelven 
als een gewelf van azuur, waarin de zon en de maan de voornaamde ee- 
darnteiis fchynen te zyn , waarvan de eerde deeds het licht van den dae 
voortbrengt, en de tweede dikwyls dat van den nagt maakt; men ziet deze 
gedarntens verfchynen, of opgaan, aan eenen kant, en verdwynen of 
ondergaan, aan eenen anderen, na hunnen loop volbragt, en hun licht 
geduurende een zekeren tyd gegeeven te hebben. Men ziet dat de zee 
van dezelfde kleur is als het azuur 'gewelf , en dat zy, wanneer men haar 
van verre befchouwt, den hemel fchynt te raaiccn; alle de denkbeelden 
van het volk in opzigt van het wereld- delzel, niden niet dan op deze drie 
of vier gewaarwordingen , en hoe valfch dezelvcn weezen mogen , men 
moed zig daar naar fchikken om zig te doen verdaan. ’ 
Ingevolge van dit gezigt, dat de zee zig van verre met den hemel 
fchynt te vereenigen , was het natuurlyk zig te verbeelden , dat ’er inder- 
daad Boven- wateren en Beneden- wateren bedaan , waarvan de eerde 
den hémel, de laatde de zee, vervullen, en dat, om de Boven- wateren 
cp te houden, een firmament noodig was, dat is te zeggen, een deunzel 
