DE TYDVAKKEN DER NATUUR. 4i 
opgedreeven en van het binnenfte der malTa van den bol, naar alle de 
verhevenheden zyner oppervlakte voortgezet, alwaar de gedrongenheid 
der ftoffen, door eene fchielyker bekouding veroorzaakt, kloven en hol* 
tens liet , die bekorft , en fomtyds vervuld zyn geworden , door deze 
metaalagtige zelfftandigheden welken wy daar heden vinden (15); want 
men moet ten opzichte van de mynen dezelfde onderfcheiding maaken als 
wy hebben aangeweezen voor den oorfprong der glasaardge en der kalk- 
aartige ftofFen , waarvan de ecrften voortgebragc zyn door de Werking van 
het vuur, en de anderen door de tufTchenkomft van het water In de 
metaal -mynen zyn de voornaamfte aders, of, zo men wil, de oórfprong- 
iyke malTas voortgebragt geworden , door de fmelting en door de opdry- 
ving , dat is te zeggen , door de werking van het vuur ; en de andere 
mynen, welken men moet befchouwen als aderen van den tweeden rang, en 
de fchuim van de eerden, zyn niet dan laater, door middel van het water , 
voortgebragt. Deze hoofd -vooren, die de dammen der metaal - boomen 
fchynen te vertoonen, alle voortgebragt zynde, het zy door de fmelting, in 
den tyd van het oorfpronglyke vuur, het zy door opdryving, in volgende 
tyden , hebben zig bevonden , en bevinden zig nog heden , in de regt 
ncêrgaande klooven der hoogde bergen, terwyl het aan den voet dier 
zelfde bergen is , dat de kleine aderen zig bevinden , welken men in den 
zoude neemen voor takken van deze metaal - boomen , maar 
welker oorfprong echter verfchülende is; want deze mvnen van den twee- 
den rang, zyn met geformeerd door het vuur • ^ ^ V f 
den door de agtervolgde werking van het wa’te/ gewor- 
de eerde, van deze aderen, mineraal - deeltjes 
het heeft medegevoerd , en onder verfchillende gedaaïfen^^e’n'lleeds 
laager dan de oorfpronglyke aderen, heeft nedergelegd (i6). 
_ Dewyl dus de voortbrenging dezer mynen van den tweeden rang laater 
IS die van de oorfpronglyke mynen, en de zamenloop en tuffehen- 
\omtt van het water daarby moet onderfteld worden, zo moet men haare 
kalkaartige doffen, brengen tot de volgende 
koeK^L’p neggen, tot den tyd, waarin de brandende hitte be- 
7ifT tp «pfv’ ^ oppervlakte der aarde aan de wateren heeft toegelaatcn 
onze vafte iSpn h" waarin die zelfde wateren 
nen hebben gelaaten , en waarin dus de dampen begon- 
hpt droomend^waP” bergen te verdikken, om daar de bronnen van 
5 TrS tvd zvn > ^óór dezen tweeden en 
dezen derden tyd zyn er andere uitwerkzels geweeft, welken wy moeten 
aan wy zen. ^ 
Laaten wy ons, zo ’t mogelyk is, vertegenwoordigen het gezicht 
het welk de aarde vertoonde m dit tweede tydvak, dat is te zeggen, oa^ 
Cis) Zie de Nooten hier achter. 
C'6) Zie ibidem. 
Deel, 
f 
