DE NATUURLYKE HISTORIE 
ren, waarvan de regens, de vorft, en de andere uitwendige werkoorzaa- 
ken der Natuur kleine deeltjes hebben afgefcheiden , en nog heden dage- 
lyks affcheiden , die vervolgens door het water medegevoerd en nederge- 
legd worden op de oppervlakte der aarde; men moet derhalven als zeer 
nieuw, in vergelyking der anderen, befchouwen deze voortbrenging van 
glasaartige zanden, die z*g op den grond der zee, of op de oppervlakte 
der aarde vertoonen. 
Dus zyn de kieijen, en de_ zuuren, welken zy bevatten, voortgebragt 
zeer korten tyd na de veftiging der wateren , en korten tyd vóór de ge- 
boorte der fchelp - vifTchen ; want wy vinden in die zelfde kieijen eene on- 
eindige menigte van linxfteenen , of beleraniten , van linfenfteen (lapis 
ïenticularis ) , van aramons - hoornen , en andere ftaalen van die verloren 
foorten , waarvan men nergens de leevende vindt. Ik heb zelf in eene 
graaving, welke ik heb laaten doen, ter diepte van vyftig voeten, in het 
laagft van eene kleine valei (m), geheel uit klei bellaande, en waarvan 
de nabuurige heuvels insgelyks van klei waren , tot de hoogte van tagtig 
voeten; ik heb gevonden, zeg ik, belemniten, die agt duimen lengte, 
tegen byna één duim middellyns hadden , en waarvan fommige valt waren 
aan een plat en dun gedeelte, gelyk de fchaal der fchaalvillchen. Ik heb 
insgelyks een groot getal ammons - hoornen gevonden , die pyriteus en ver- 
koperd waren ; en duizenden van linzelleenen. Deze oude aflegzels waren , 
gelyk men ziet, in de klei, ter diepte van honderd dertig voet bedolven; 
want, fchoon inen niet dan vyftig voet diep in ’t midden dezer valei ge- 
graaven hadt, is het zeker dat de dikte dezer klei oorfpronglyk van hon- 
derd dertig voeten was , naardien de laagen aan weerskanten tagtig voet 
boven de valei verheven zyn ; dit bleek my uit de overeenkomft dier laa- 
gen tegenover malkander , en uit die der banken van kalkfteen , die daar 
aan weerskanten van de valei op eene gelyke hoogte oplagen. 
Deze kalkaartige banken hebben vier voeten dikte, en haare verfchil- 
lende beddingen correfpondeeren tegenover malkanderen, en zyn hori- 
zontaal op dezelfde hoogte, boven de oneindige laag klei, die haar tot 
bafis verftrekt, en zig onder de kalkaartige heuvelen van deze geheele 
omtrek uitflrekt. 
De tyd van de formatie der kieijen is dan onmiddelyk gevolgd op dien der 
veftiging van de wieren ; de tyd der formatie van de eerfte fchelpviflchen 
moet eenige eeuwen laater geplaatft worden , en de tyd van het vervoeren van 
derzelver overblyfzelen is daar byna onmiddelyk op gevolgd; daar is geene 
andere tulTchenruimte geweeft, dan die welke de Natuur tulTchen de geboor- 
te , en den dood dezer fchelpdieren gefteld heeft ; terwyl de werking van 
het water de glasaartige zanden dagelyks in kieijen verkeerde, en zyne 
beweeging dezelve van plaats tot plaats overbragt, voerde het ten zelfden 
tyde de fchelpen en de andere aflegzels en overblyfzels der zee-voortbrene- 
zelen 
(7n~) Die kleine valei is digt by de Had Montbard, ten Zuiden. 
