^0 DE NATUURLYKE HISTORIE 
neden , alwaar zy verder nieuwe laagen groeibaaren grond formeeren ; of 
zy worden door de flroomende wateren naar de nabuurige zeen gevoerd, 
ojn van verre nieuwe laagen fleenkoolen te formeerei^ 
De affchaafzels der groeibaare zelfllandigheden zyn dan de eerfte grond 
der mynen van fteenkool; het zyn fchatten , welken de Natuur by voor- 
raad lehynt opgehoopt te hebben voor de toekomftige behoeften van tal- 
ryke bevolkin^n ; hoe meer de raenfchen zullen toeneeraen , hoe meer de 
boflchen zullen verminderen ; wanneer het hout niet langer kan toereiken 
voor hun dagelykfch gebruik, zullen zy hunne toevlucht neemen tot die 
finpindiffe nederlegzels van brandftoffen, waarvan hec gebruik hun des te 
odza4.elvker zal worden , naarmaate de aardbol meer zal bekouden ; zy 
zullen dezelven echter nooit uitputten , want eene enkele van deze kool- 
mynen bevat miflchien meer brandfloffe dan alle de bofTchen van een 
^'l^e leijen, welken men als eene verharde klei moet befchoiiwen, zyn 
bv laa'^en geformeerd, die insgelyks bitumen en planten bevatten, maar in 
veel mindere hoeveelheid : ten zelfden tyde bevatten zy dikwyls fchelpen , 
. fchaaldieren , en viffchen, welken men niet tot eenige bekende foort kan 
brengen J dus moet de oorfprong der kool -mynen en der leijen tot den 
zeffden tyd gebragt worden; het eenigfte verfchil, dat ’er tullchen deze 
twee fobrten van ftoffen plaats heeft, is, dat de gewaflen het grootfte 
gedeelte der fteenkoolen uitmaaken, terwy! de grond van de zelfltandig- 
hcid der leijen dezelfde is als die van de klei, zodat de planten, zo wel 
de vilTchen, zig daarin niet dan toevallig, en in eene vry kleine hoeveelheid 
bevinden ; maar beiden bevatten zy bitumen , en zyn geformeerd by zeer 
dunne ’aasen, die altyd evenwydig aan malkander zyn; hetwelk diudelyk 
bewvft* dat zv eveneens zyn voortgebragc door de opvolgende bezmkzels 
vm een water, dat op dien tyd ftil was, en welks flingeringen volmaakt 
P-èregeld waren, gelyk die van onze gewoone getyen, of van de ftand^ 
vallige ftroomen der wateren zyii* 
Ik hervat nu voor een oogenbuk alles wat ik tot hiertoe heb voorge- 
draa'^en* De malTa van den aardbol , uit gefmolten glas beftaande, ver- 
toonde eerll: niet dan de onrcgelmaatige zwellingen en holligheden, die 
zig altyd formeeren aan de oppervlakte van alle ftoffen , die door het vuur 
gefmolten zyn, en waarvan de bekouding de deelen fluit. Geduurende 
dezen tyd, en terwyl de bekouding bleef aanhouden, hebben zig de ele- 
menten afgefcheiden ; toen zyn ook de fraeltingen en de opdry vingen der 
metaal- en mineraal - ftoffen gefchied; zy hebben de holen der verhevene 
deelen, en de neergaande kloven der bergen, ingenomen; want dewy] die 
punten, boven de oppervlakte der aarde uitfteekende, de eerfte zyn koud 
geworden, hebben zy ook aan de buiten -elementen de eerf^ klooven aan- 
lebooden die door het fluiten van de koudwordende Itoite veroorzaakt 
Waren. De metaalen en de mineraalen zyn door èefablmatie opgedreeven, 
of zy zyn door de wateren nedergelegd, in alle die fplecten en Jilooven, 
die zig daartoe van zelf aanbooden, en het is te dezer oorzaake, dat men 
