68 
de natuurlyke historie 
ongetwyfeld, dat, toen die groote inzakkingen in de ftreeken van den 
jEquator zyn voorgevallen, de wateren, die ons vaft land bedekten, ver- 
laagd en geweeken zyn , terwyl zy met fterke flroomen vloeiden naar die 
Zuidelyker landen, welker diepten zy gingen vullen, laatetide ecrll; de 
hoogfte deelen , en vervolgens de gehede oppervlakte van onze valig lan- 
den bloot liggen. 
Men verbeelde zig de oneindige hoeveelheid ftoffen van alle foort, die 
door de wateren vervoerd zyn; hoe veele bezinkzels van verfdiillende 
natuur zyn niet op malkanderen nedergelegd! en hoe zeer derhalven is de 
eerlle gedaante der aarde door deze omwentelingen niet veranderd ! 
Van den eenen kant gaven de ebbe en vloed aan de wateren eenê 
flandvaftige beweeging van het Ooften naar het Wellen j van den anderen 
kant kruiften de aanilroomingen , die van de Poolen kwamen, deze 
getyen, en bepaalden de beweegingen der zee even veel, en mis- 
ichien meer, naar den iEquator, dan naar het Wellen. Hoe veele by- 
zondere inbraaken zyn toen niet van alle kanten voorgevallen, naarmaate 
eenige groote inzakking eene nieuwe diepte aanboodt! de zee zakte en 
de wateren vloeiden toe, om die zakking te vuUen , en, fchoon’het 
tegenwoordig fchynt dat het eveswigt der zeen tennaallenby gevelligd 
is , en alle haare werkingen zig bepaalen om eenigen grond te winnen naar 
het Wellen, en dien naar het Oollen bloot te iaaten, is het echter zeer 
zeker , dat in het algemeen de zeè'n dagelyks meer en meer verlaagen , en 
nog meer zullen verlaagen , naarmaate eenige nieuwe inzakking zal gefchie- 
den , ’t zy door de uitxverkzelen van een vuurlpuwenden berg en van aard- 
beevingen , ’t zy door meer llandvaltige en eenvoudiger oorzaaken ; want 
alle de holle gedeelten van het binnenfhe der aarde zyn nog niet ingeval- 
len , de vuurfpuwende bergen , en de fchokken der aardbeevingen zyn ’er 
een befliffend bewys van ; de wateren zullen de gewelven en de lleunllukken 
van deze onderaardfehe holen allengs ondermynen , en wanneer eenige 
derzelveii nederftorten , zal de oppervlakte der aarde te dezer plaatfe inval- 
lende, nieuwe yaleijen maaken , waar de zee zal inllroomen; dewyl echter 
deze gcbeurteniffen , die in den beginne zeer menigvuldig moeiten zyn 
tegenwoordig vry zeldzaam voorvallen, kan men denken, dat de aarde 
tennaallenby geraakt is tot een Haat, rullig genoeg om haare bewooners 
de noodlottige gevolgen dier groote beroeringen niet zeer te doen 
vreezen. 
De velliging van alle de metaalachtige en mineraalachtige llolFen heeft 
de velliging der wateren vry nagevolgd; die der klei-aarden en kaJkaartige 
llolFen heeft derzelver afcogt voorgegaan ; de formatie en de plaatfing van 
alle deze laatlle lloffen behooren tot den tyd , waarin de zee het valle land 
bedekte ; maar wy moeten waarneemen , dat de algemeene beweeging der 
zeè'n, toen begonnen hebbende te gefchieden, gelyk zy nog tegenwoordig 
gefchiedt, naamlyk van het Ooltcn naar_ het Wellen, de oppervlakte der 
aarde heafc moeten aantallen in die richting van het Ooften naar het 
Wellen, even veel, en miflehien meer dan zy te vooren gedaan hadt, in de 
