DE TTDVAKKEN DER NATÜUR. 
75 
dert de lucht, door de uitzetting en ylwording aangetrokken de kracht 
van het zelve en daar ontftaat dus welhaafl een groote brand ^waarvan 
het uitwerkzel is, om op zyn beurt de inwendige beweegingen en flormen 
de onderaardfche ^n alle de aandryvingen , de geluiden en dé 
fchokken die de «^barflmgen der vuurbergen voorgaan In vergezeUen 
voorttebrengen. .Men moet zig dan niet langer verwonderen! dat dp 
volkans zig allen in hoogc bergen bevinden, dewyl deze de oude nlatfen 
der. aarde zyn , daar de inwendige hoUigheden zyn overgeb Levln dl 
eenige daar deze holjigheden van beneden naar boven gemeenfS ’heh 
ben door fpleeten , die nog niet gevuld zyn, en eindelyk de eerfte. Waai- 
de ledige ruimte groot genoeg was om de verbazende menigte llofFen te 
bevatten, die tot voeding van de duurzaame en nog in wezen zvnde vol- 
kans verftrekken: voor het overige zullen zy, even als de anderen, in 
het vervolg der eeuwen worden uitgedoofd; hunne uitbarftingen zullen 
ophouden; en, mag ik zelfs zeggen, dat demenfchen daartoe zouden kun- 
nen medewerken? zoude het zo veel koften , om de gemeenfchap van een 
vuurjiuwenden berg met de nabuurige zee afteniyden! als het gKheefr 
om de pyramiden van Egypte opterechten? die gedenktekenin vL een 
yalfchen en ydelen roem, leeren ons ten minften, dit men, dezelfde middel 
len voor gedenkftukken van wvsheid aanwpnrlf'nrif^ ^ miaue 
zoude kunnen doen, en miflehien meefter ffennptr gtoote zaaken 
om de verwoeftingen van het vuur voortekomen^ worden van ae Natuur 
den , gelyk wy door onze kunft reeds de ^ minften te lei- 
te bellieren en te breeken. ^ ogmgen van t water weeten 
Tot a^ den tyd van de werking der volkans beftonden ’er on den i i 
maar drie foorten van ftoffen. lo. Glasaanige door het oXfSJS* 
vuur voortgebragt. 20 Kalkaartige door de tuflehenkomft van het tv 
ter geformeerd. 30 Alle de zelfllandigheden voortgebragt door deW 
fchaafzelen of oyerblyfzelen van dieren en planten : maar het vuur der 
volkans heeft geboorte gegeeven aan ftoffen van eene vierde foorc die 
dikwyls in de natuur der drie andere deden. De eerfte klaffe b^vat niet 
alleen de eerfte vafte en c-lasaorrio-p n Aiaiie oevat niet 
is geworden en die hetliphlll® boffen , welker natuur met veranderd 
oorfpronglyke bergen formeeÏL mllr^Sk^d ’ 
leijeS, dlWi-aafden, eTa^de gla« de fchiften, de 
bonden en overgevoerd. De tweede khffe^e^^l SI ^«or het water ont- 
dat is te zeggen , alle de zelfftandighed^ voorLfbrllI^S^^’^S ’ 
vilTchen en andere zee- dieren; zy®ft,ekken d| ovlr eehLlï 
cien uit, en bedekken zelfs vry groote ftreeken;®2y worfc? ook ^rvl.‘ 
aanmerkelyke diepten gevonden , en zy omringen^ de bafis der htSiP-flI. 
bergen tot op eene zeer aanzienlyke hoogte. De derde klaffe beva^ 
alle de zelfllandigheden die haaren oorfprong aan de aroeiiende ph 
lyke zelfftandigheden verfchuldigd zyn, en leze zelfft|ndi& 
zeer grooten getale ; haare hoeveelheid fchynt oneindig want tv SI ” 
keu % geheeïe oppervlakte der narde. Eindelyk de 
2 
