de natuurlyke historie 
alle die ftofFen uit, die door de vuurfpuwende bergen opgeheeven en uic- 
gevvorpen zyn , waarvan fommige eene vermenging van de eerfte fchynen 
en anderen, geheel onvermengd , eene tweede werking van het vuur on’ 
dergaan hebben , waardoor zy een nieuw karakter gekreegen hebben Wv 
brengen tot deze vierde klafle aUe de mineraale zelfftandigheden , omdat 
men, dezeiven onderzoekende, altyd kan bemerken, tot welke klafle zy be- 
hooren , en bygevolg over haaren oorfprong befliflen ; het welk ge- 
noeg is om ten naaftenby den tyd haarer formatie aantewyzen i want het 
fchynt , gelyk wy hebben voorgedraagen , dat alle de vafle glasaartige 
Icoffen , die niet van natuur of van plaatfmg veranderd zyn voortffe- 
bragt zyn door het oorfpronglyk vuur, en dat haare formatie tot ons 
tweede tydvak behoort, terwyl de formatie der kalkaartige ftolFen , gelyk 
ook die der klei -aarden, der fteenkoolen, enz. geen plaats gehad heeft 
dan in volgende tyden, en tot het derde tydvak gebragt moet worden* 
en gelyk men in de ftofièn, door de vuurbergen uitgeworpen, fomtyds 
kalkaartige zelfflandigheden vindt , en dikwyls zwavel en bitumen aan- 
treft, kan men niet zeer twyfelen of de formatie dier zelfflandigheden 
door de vuurbergen mtgeworpen , nog laater zy dan de formatie v;,n r.11^ 
die ftofFen, en met dan tot ons vierde tydvak behooren. van alle 
Schoon de hoeveelheid der ftofFen door de vuurbergen uitgewornen 
zeer klein is in vergclyking van de hoeveelheid der kalkaartige ftoffen ’ 
beflaan zy echter vry groote ruimten op de oppervlakte der landen pc- 
legen in den omtrek dier brandende bergen en in dien van anderen, welker 
vuur geblufcht of verzacht is door hunne herhaalde uitbarftingen Zv heb- 
ben de valeijen gevuld, de vlakten bedekt, en zelfs andere bergen voort- 
gebragt. Vervolgens, toen de uitbarftingen hebben opgehouden, hebben 
de meefte vuurbergen voortgevaaren te branden , maar met een vreedzaam 
vuur, en dat geene geweldige uitbarftingen heeft voortgebragt , omdat 
zy , van de zeen verwyderd zynde , geen fchok van hun vuur tegen het 
water konden maaken: de bruifchende ftoffen, en de brandbaare zelfftan 
digheden , oudtyds aangeftoken , gaan voort te branden en her h 
vuur, ’t welk thans alle de hitte maakt van onze bad -wateren; zy loopen 
over de haarden dier onderaardfche vuuren, en komen dus zeer hee?uk 
den boezem der aarde : daar zyn ook eenige voorbeelden van kool- mi- 
nen, die van onheugelyke tyden af branden , en die aangeftoken zvn dnor 
den onderaardfehen blikftm, of door het ftille vuur vm een bSndbeS 
wiens uitbarftmgen hebben opgehouden : deze bad- yvateren, en dej 
aangeftoken mynen, bevinden zig dikwyls, even als de uitgedoofde brand- 
bergen, in de landen die verre van zee verwyderd zyn. 
De oppervlakte der aarde vertoont ons op duizend’ plaatfen de voet- 
fpooren en de blyken van het beftaan dezer uitgeblufchte vuurbergen 
In Frankryk alleen kennen wy de oude volkans van Auvergne vaii 
Velai, van Vivarais, van Provence, en van Languedoc. In Italië zvn 
byW alle de landen geformeerd van de overblyfzelen van viiurberv 
Itoffen , en het is eveneens met verfcheiden andere ftreeken * maar om 
