de natuurlyke historie 
geworden , zyn een ontegenfpreekelyk bewys , dat de oorfpronglyke ge- 
daante der aarde eerft in een fbaat van fmelting , en naderhand be- 
ftyfd , ook vruchtbaar heeft kunnen worden ; eindelyk hebben de volkans 
ook voortgebragt die hoogten of verheven gronden, die op alle vuur- 
bergen gevonden worden ; zy hebben die borllweeringen van baHilt opge- 
vvorpen, die voor kullen dienen tegen de zeen , daar zy digt by Haan; dus, 
na dat het water door eenpaarige en llandvallige beweegingen de horizon- 
taale ligging van de beddingen der aarde hadt voltooid, heeft het vuur 
der vuurbergen , door fchielyke uitbarflingen , verfcheiden dier beddingen 
omver geworpen, doorgefneeden en bedekt 5 en men moet niet verwon- 
derd zyn uit den boezem der brandbergen te zien uitvlocijen ftofFen van 
allerhande foort, als afch , verkalkte lleenen, verbrande aarden, enz. • 
noch ook, dat men die ftoffen^ vermengd ziet met kalkaartige en glasaar’ 
tige zeJfllandigheden , waaruit die zelfde beddingen beftaan. 
De aardbeevingen hebben zig langen tyd vdór de uitbarflingen der vuur- 
bergen moeten doen voelen ; van de eerlle oogenblikken van de inllorting 
der holen af , hebben ’er geweldige fchokkcn moeten ontllaan , die even 
geweldige en uitgellrekter uitwerkzelen dan die der vuurbergen hebben 
moeten voortbrengen. Om zig daar een denkbeeld van te maaken, zo 
laat ons onderflellen , dat eene holte, een grond vap honderd vierkante 
mylen ophoudende, (]iet welk llegts eene kleine barflin den bol is), eens- 
klaps inllortte ; zal die inllorting niet noodzaakelyk gevolgd z}^ van eene 
beweeging, die zig zeer verre zal hebben voortgeplant, en die zig door 
eene minder of meerder geweldige aardbeeving zal hebben doen voelen? 
Schoon honderd vierkante mylen llegcs het tweehonderd zellig duizendlle 
gedeelte van de oppervlakte der aarde maaken, heeft echter de val van 
deze vervaarlyke klomp niet kunnen miHen alle de aanliggende landen te 
fchokken, en miflchien ten zelfden tyde de nabuurige bergen doen inllorten : 
daar is derhalven nooit eene inzakking van eenig belang voorgevallen, die 
niet van geweldige aardfchokken is verzeld geweefl, welker beweeging zig 
heeft voortgezet door de werking der veerkracht, waarmede alle ftofil 
begaafd is, en die zig fomtyds zeer verre heeft moeten voortplanten, langs 
wegen , welken de ledige ruimten onder den grond kunnen aanbieden , en 
waarin de onderaardfche winden , door dep beweeging verwekt, miflchien 
het vuur der volkans zullen aangettoken hebben j zo dat van eene enkele 
oorzaak, dat is, van de inzakking van een onderaardfch hol, verfcheiden 
uitwerkzels hebben kunnen voortfprmten, die allen groot, en waarvan 
de meellen verfchrikkelyk waren. Eerfl; de verlaaging der zee , die genood- 
zaakt wierdt met Herken Aroom toetevloeijen , om die nieuwe diepte te 
vullen, en bygevolg nieuwe gronden bloot te laaten. 2. De fchokking der 
nabuurige landen door de beweeging van den val der valte ftofFen, die de 
gewelven van het hol formeerden, en de ov^srhelling der bergen, door 
die fchokking veroorzaakt; derzelver fplyting in hunne kruinen, en het 
affcheuroii van klompen, die tot aan hunne bafis nederrollen, 2» Dezelfde 
