8o 
de natuurlyke historie 
der Jlroomen laater is geweejl dan het algemeene 'Werk der zee: dïtfalium, 
’t welk men zelfs niet vermoed heeft, is van al te veel belang, om het 
niet te fchraagen met alles, wat het voor alle oogen duidelyk kan maaken. 
Laat ons ten voorbedde neemen den hoogften kalkaartigen berg van 
Frankryk , dien van Langres , die zig verheft boven alle de landen van 
Champagne, zig in Bourgonje uitflrekt tot aan Montbard , en zelfs tot aan 
Tonnerre, en die in de tegenllrydige richting insgelyks uitfteekt boven de 
landen van Lotharingen en van Franche-Comté (r) : die doorgaande ftrook 
van den berg van Langres , die van den oorfprong der Seine tot aan dien 
van de Saone, meer dan veertig mylen lengte heeft, is geheel kalkaartig, 
dat is te zeggen, geheel zaraengefteld uit voortbrengzelen der zee, en ’c 
is om die reden , dat ik hem gekozen heb om ons ten voorbeelde te dienen : 
het verhevenlle punt van deze keten -bergen is zeer naby de ftad Lan- 
gres, en men ziet, dat aan den eenen kant, deze zelfde keten, haare wa- 
teren in den Oceaan uitftort door de Maas , de Marne, de Seine, enz. en 
dat zy aan den anderen kant dezeiven uitftort in de Middellandfche zee. 
door de rivieren die op de Saone uitloopen : de punt, alwaar Langres 
ligt, is ten naaftenby in t midden, dezer lengte van veertig mylen, en de 
heuvels gaan zig ten naaftenby gelyklyk verlaagen naar de oorfprongen 
van de Seine en naar die van de Saone : eindelyk de heuvels , die de 
uiterfte gedeelten van deze kalkaartige bergen formeeren , Joopen gelyk- 
lyk uit naar ftreeken van glasaartige ftoffen, te weeten boven de Armanfon 
by Semur aan den eenen kant , en aan den anderen kant boven by de oor- 
Iprongen van de Saone en van de kleine rivier Conay. 
De nabuurige valeijen dezer bergen befchouwende zullen wy bemerken, 
dat het punt van Langres het verhevenfte zynde, het eerft bloot heeft 
moeten raaken toen de wateren gezakt zyn ; vóór dien tyd moet die 
kruin even als al het andere door dezeiven bedekt zyn geweeft, dewyl zy 
uit kalkaartige ftoffen beftaat; maar in ’t oogenblik toen zy bloot raakte, 
en de zee haar niet meer konde overftrooraen , hebben alle derzelver be- 
weegingen zig bepaald om die kruin aan de beide zyden aan te vallen, en 
by gevolg , door ftandvaftige ftroomen de laagten uit te holen , welken 
tegenwoordig de^ beeken en de rivieren , volgen , die aan weêrskanten de- 
zer bergen vloeijen : eeu blykbaar bewys dat de valeijen allen uitgehold 
zyn door geregelde en ftandvaftige ftroomen, is, dat hunne uitfpnngen- 
de hoeken overal beantwoorden aan infpringende hoeken , alleenlyk neemt 
men waar, dat dewyl de wateren de fnelfte hellingen gevolgd hebben, en 
in den beginne niet dan de minft vafte, en de ligtft verdeeibaare gronden 
hebben aangetaft, ' dikwyls een opmerkelyk verfchil tuffehen de beide heu- 
veis die de valei boorden, gevonden wordt; men ziet forotyds een aan- 
merkelyke fteilte en fpitfehe rotfen aan den eenen kant, terwyl aan den 
. anderen de fteen - banken bedekt zyn met eene zachtlyk hellenden grond , 
en 
Qr") Zie de hierby gevoegde Kaart. 
