8a 
de NATüURLYKE HISTORi 
E 
gaande op te klimmen naar de kruin van de keten der bergen zal d- 
grond, die zyne wateren in de Armarfon de Serin, en de Cure afvoerc 
yaleijen van den derden rang maaken, en vervolgens zal de Brenne dié 
in de Arraarcon valt , eene valei van den vierden rang zyn ; en eindeivk 
zullen de Ozé, en de Ozerin , die in de Brenne vallen, en waarvan de 
oorfprongen_ digt by die van de Seine zyn , valeijen van den vyfden ranff 
formeeren: insgelyks zo wy de gronden neemen, die hunne wateren 
voeren, naar de Marne, zal die ruimte eene valei van den tweeden rans: 
zyn, en voortgaande op te klimmen naar de kruin van de keten van het 
Langres - gebergte , zal die valei, zo wy niet neemen dan de eronden 
welker wateren uuloopen in de rivier de Rognon, eene valei van den 
derden rang zyn ; eindelyk de gronden , die hunne wateren ontlaften 
in de beeken BulTiere en d’Orguevaux, maaken valeijen van den vier- 
den rang. 
Deze fchikking is algemeen in alle de aardfche vafte landen ; naarmaate 
men opkhmc, en de kruin der bergen nadert, ziet men duidelvk dat de 
valeijen fmaller zyn; maar fchoon zy ook dieper fchvnen is hpt PohtPr 
z.k=r dat d= oude grond der benoinfto vailijen vo^l 
was dan tegenwoordig; wy hebben gezegd, dat men in de valei vaSe 
Seine te Parys, hout, door menfchen handen bewerkt, gevonden heeft 
de diepte van vyf- en -zeventig voeten; de eerfte grond van die valef 
was dan voorraaals veel laager dan die tegenwoordig is; want onder deze 
diepte van vyf. en -zeventig voet, moet men nog vinden de fteenachtiS 
en aardaditige ontlalbngen door de ftroomende wateren medegevoerd vfn 
de kruin der bergen, zowel door de valei van de Seine, als door die van 
de Marne , de Lyonne , en van alle de rivieren , welken zy ontvangen * 
in tegendeel, wanneer men graaft in de kleine vlakte, digt by de alo-el 
meene kruin , vindt men geene afgevoerde ftoifen , maar vaÜe banl^en 
van kalkaartigen fteen , met horizontaale laagen op malkanderen geleed 
en leijen daaronder op eene meer of min groote diepte. Ikhebin 
naauwte , vry digt by het bovenfte gedeelte van dien Jansen 
bergen van Langres een put van twee honderd voeten ^diepte ge- 
zien , die in kalkaartigen fteen was uitgegraaven eer men klei gevonden 
hadc (f). „ . , 
De eerfte grond der groote valeijen door het oorfpronglyk vuur of 
zelfs door de der zee geformeerd, is dan allengs bedekt en op- 
gehoog oor a e en, die v^ boven wierden afgevoerd , naar 
maate het water de bovengronden verfcheurde en uitholde, om zigeen 
vaften uitloop te fonneeren; de grond dier laatften is byna bloot geblee- 
ven, terwyl die der benedenvaleijen belaft is met alle de ftoffen, welken 
de andere verloeren; zodat men, wanneer men de oppervlakte van ons 
vaft land niet dan- oppervlakkig ziet, in dwaaling valt met dezelve te 
Verdeden in banken van zand, margel, fchiften, enz.; want alle die ban- 
CO In Viet Kaüeel van Rochefort by Anteres In Champagne. 
