de tydvakken der natuur. 
83 . 
Ifpn of beddinsen zyn aUeenlyk de afgevoerde en opgelegde ftoifen , die 
riSs die. gelyk ik gezegd heb, de Natuur%oor min door- 
tichtiffen vermommen , en ons in de waare befchouwing van de aarde mis- 
1 d m In de bovenfte valeijen vindc men geene andere afvoerzelen dan 
*ii7pn die lang na het wyken der zee , door het uitwerkzel der regenwa- 
zvn afgefpoeld . en die affpoelzels hebben de kleine beddingen aar- 
werkelyk den grond en de heuvel dier kleine valei maaken, gefor- 
meerd • dit zelfde uitwerkzel heeft ook plaats gehad in de groote valei- 
ien maar met ditverfchil, dat de kleine valeitjes, de aardens, de grint- 
zanden en de andere affpoelzels door de regenwateren en door de beeken 
afaevoe’rd, zig onmiddelyk hebben nedergelegd opeen grond, die bloot, 
eii als af<^eveegd was door de ftroomen der zee , terwyl m de groote va- 
leiien die^ zelfde ftoffen door de regenwateren afgevoerd, zig hebben moe- 
ten nederlefgen op veel dikker laagen van de lloffen die te vooren door 
die zelfde ftroomen reeds afgevoerd en nedergelegd waren. Het is ter 
dezer oorzaake dat in alle de vlakten en groote valeijen onze waarneemers 
meenen de Natuur in wanorde te vinden , omdat zy de kalkaartige ftoffen 
vermengd zien met de glasaartigen ; maar is dit niet een gebouw uit de 
puin of de afgehakte brokken der materiaalen beoordeclen? 
^ Dus zonder ons met die kleine en valfche befcliouwingen optehou- 
den , zullen wy ons voorwerp achtervolgen in het voorbeeld , dat wy ’er 
van gegeéven hebben. 
De drie groote ftroomen , die zig beneden de kruinen van den Langre- 
fchen berg geformeerd hebben , worden ons tegenwoordig vertoond door 
de valeiien van de Maas , de Marne en de Vingeanne (f) : zo wy deze 
srronden wat nader onderzoeken , zullen wy bemerken dat de oorfpron- 
len van de Maas gedeeltelyk voortkomen uit de moerasgronden van Bas- 
llgnv en andere kleine en zeer fteile valeijen ; dat de Mance en de Vin- 
gtanne die zig beiden in de Saone werpen, ook uit zeer fmalle valeijen 
aan de andere zyde van de kruin voortkomen j dat de valei van de Marim, 
onder Langres, omtrent honderd toifes diepte heeft; dat in alle deze eerfte 
kleine valeijen de heuvels digt by malkanderen en fteil zyn; dat inde bene- 
den valeijen, naarmaate de ftroomende wateren zig verder van de alge* 
meene kruin verwyderd hebben , dezelven zig in meerdere breedte uitge- 
ftrekt , en by gevolg de valeijen verbreed hebben ; waarvan de_ kuften óók 
minder fteil zyn, omdat de beweeging daar minder fnel en vreijer was dan 
in de fmalle valeitjes naby de kruin. 
X<'og moet men aanmerken, dat de richting der ftroomen hunnen loop 
heeft üoen verfchillen , en dat de fchuinte der heuvelen om die zelfde 
oorzaak verfchüd heeft. De ftroomen , welker helling naar het Zuiden 
en die ons vertoond worden door de valeitjes van de 7 'ille , de Ve- 
nelL’ de Vingeanne, de Saulon, en de Mance, hebben fterker gewerkt 
tegen de heuveltjes naar de kruin van Langres gekeerd, en op het Noor- 
CO 2ie de bygevoegde Kaart. 
L s 
