DE TYDVAKKEN der NATUUR. 
97 
den komen zwemmen, en fomtyds op onze knften vervallen, en waarvan de 
foort de meeÜ zwervende van deze walvifchfoortige viffchen fchynt, zyn alle 
de anderen gebleeven , en hebben nog bun ftandvaftig verblyf in de Noor- 
delyke zeen der beide Werelden: men heeft wel opgemerkt, feden dat 
men de viflchery van deze groote dieren heeft begonnen, of liever, federt 
dat 'men jagt op hen heeft beginnen te maaken, dat dezelven die plaatfen 
verlaaten"^ hebben, alwaar de menfch hen kwam ontruften; men heeft 
daarenboven waargenomen, dat de eerfte walviilchen, dat is te zeggen 
zulken als men voor honderd vyftig en twee honderd jaaren vifchte, veel 
grooter waren dan die van den tegenwoordigen tyd : zy waren tot honderd 
voeten lang , terwyl de grootften, welken men tegenwoordig vangt, flechts 
zestig voeten haaien kunnen ; men zoude zelfs op eene vry voldoende wyze 
verklaaren kunnen , welke redenen ’er voor dit verfchil van grootte zyn ; 
want de walvilTchen, gelyk alle andere viffchen van deze foort, en zelfs de 
nieefle viffchen, leeven onvergelykelyk veel langer dan eenige der landdie- 
ren , en dus vordert hunne volkomene groei een veel langer tyd ; toen men 
nu de walvifchvangfl voor honderd-en- vyftig, of twee honderd jaaren be- 
gon, heeft men de oudflen, en die, welke hunne volkomene groei gekre- 
gen hadden gevangen; menheefthenby voorkeur vervolgd en gejaagd, maar 
eindelyk heeft men hen. ook juift daardoor verdelgd, en daar bly ven thans 
in de zeen, die door onze viffchers bezogt worden , geene andere overig dan 
die, welke hunne geheele grootte nog niet bekomen hebben; want, gelyk 
-wy elders hebben gezegd, een walvifch kan wel duizend jaaren leeven, de- 
wyl een karper meer dan twee honderd jaaren leeft. 
Het aanhoudend verblyf van deze groote dieren in de Noordelyke zeéh , 
fchynt een nieuw bewys te verfchaffen dat de Oude en Nieuwe Wereld aan 
de landen van ons Noorden zyn verbonden geweeft, en geeven ons te ken- 
nen dat die flaat van verbindtenis en doorgang lang beftaan heeft ; want 
zo die zeedieren , -welken wy voor een oogenbiik onderueJlen zullen op 
denzelfden tyd geboren te zyn als de olyfanten, den weg open gevonden 
hadden, zouden zy de zeen van het Zuiden gewonnen hebben , pdra de 
'bekouding der wateren hun maar eenige onaangenaamheid hadt beginnen te 
veroorzaaken , en dat zoude gebeurd zyn, zo zy geboren waren in den. tyd 
toen de zee_ nog beet was; men moet derhalven vermoeden, dat hun be- 
ftaan laater is_ begonnen dan dat der olyfanten en der andere dieren, dieniet 
dan in de Zuidelyke klimaaten kunnen beftaan : het zou evenwel ook kunnen 
zyn , dat het verfchil van warmte of koude , om zo te fpreeken , onverfchillig, 
of ten minÜEn veel minder gevoelig ware voor de water- dan voor de land- 
dieren ' de koude en warmte op de oppervlakte der aarde en der zee volgen 
inderdaad de orde der klimaaten , en de warmte van het binnenfte van den bol , 
is dezelfde in den boezem der zee en in dien der aarde op dezelfde diepte; maar 
de verfcheidenheden van warmte of koude, die zo groot zyn aan de opper- 
vlakte der aarde, zyn veel minder, en byna niets, op de diepte van eenige 
toifes onder water: de ongemakken van het wieder doen zig daar niet Voe- 
len, en deze groote walvifchfoortige viffchen ondervinden dezelven niet, of 
XVllDeeC N 
