DE NATUURLYKE HISTORIE 
herftellen , zy verdelgen zonder optebouwen , zy verflyten onophoude- 
lyk zonder ooit te vernieuwen. , De allerverachtelykfte ftaat ondertuflchen 
van het menfchlyke geflacht, is niet die van de wilden-, maar die van 
die half, of nog minder befchaafde volken, die van alle tyden her, 
de waare geelTels der Natuur zyn geweefl, en welken de befchaafde 
volken nog tegenwoordig moeite hebben om in toom te houden i zy 
hebben, gelyk wy gezegd hebben, het eerfte gelukkige land verwoeft; 
zy hebben ’er de i^r uiten van het geluk, tot in de kiemen toe, ver- 
delgd , en de vruchten der wetenfchappen vernield} en van hoe veele 
andere vernielingen is deze eerfte inval der barbaaren niet gevolgd ge- 
worden? het is uit diezelfde ftreeken van ’t Noorden, alwaar voormaals 
alle de voordeelen en goederen van het menfchlyke geflacht gevonden 
wierden , dat vervolgens alle deszelfs onheilen gekomen zyn ; hoe veele 
overftrooraiugen van deze dieren met menfchengelaat heeft men niet 
ondervonden, die fteeds van het Noorden uktrokken, om het Zuiden 
te gaan verwoellen ? men fla de oogen op de* jaarboeken van alle 
de volken, en men zal daar twintig eeuwen verwoefting tegen eenige 
jaaren vrede en ruil: aantreffen 1 
Daar zyn zes honderd eeuwen voor de Natuur noodig geweefl: , om 
haare groote werken te volbrengen, om de aarde te bekoelen, om aan 
haare oppervlakte haare gedaante te geeven en tot een flaat van ililte 
te komen ; hoe veele eeuwen zullen ’er noodig zyn , eer de menfchen 
insgelyks tot ftilte komen, en ophouden te woelen, malkanderen te ont- 
ruften en te verdelgen? wanneer zullen zy eindelyk eens voelen dat het 
vreedzaam bezit van de beteelde landen , elk in zyn vaderland , de grond 
van het individueel geluk zowel als der nationaale welvaart is? wan- 
neer zullen zy wys genoeg zyn, om van hunne eifclien, op de bezittin- 
gen van andere volken, afteftaan; om die ingebeelde heerfchappyen 
te laaten vaaren over verre afgelegen landen, dikwyls verdervelyk, althans 
meer lallig dan voordeelig , voor hun , die daar het gebied over voe- 
ren? Het ryk van Spanje, zo uitgeftrekt m Europa, als dat van Frank- 
ryk, en tienmaal grooter in Amerika j is dat tienmaal magtiger? is 
het zelfs zo magtig als het zoude zyn, byaldien deze fiere en groote 
Natie zig bepaald hadt , om uit haaren gelukkigen grond alles te haaien , 
wat dezelve aan haar verfchaffen konde ? De Engelfchen , dat wys en 
diepdenkend Volk, hebben die niet eene groote faut begaan met de 
grenzen hunner koloniën te verre uittebreiden ? De Ouden fchynen 
my toe, gezonder denkbeelden wegens haare volkplantingen gehad te 
hebben ; zy zonden geene koloniflen uit , dan wanneer zy^ door de 
volkrykheid overlaaden waren, en hunne grond en handel niet langer 
toereikten, om hunne ingezetenen te voeden. De invallen der Barbaa- 
ren, welken men met afgryzen befchouwt, hebben die niet nog dringen- 
der oorzaaken gehad, toen zy zig al te gedrongen by malkanderen en 
in al te grooten getale in hunne ondankbaare, koude, en van alles ont- 
bJoote landen, bevonden, en tevens zo digte by waren by andere vrucht- 
baa- 
