NOOTEN OVER DE TYDVAKKEN DER NATUUR, 139 
Ondertufichen komt het my voor, dat de berekening van den Hr. Eoügüer ver. 
re van het wezen der zaake af is : hec ware te wenfchen geweeft, dat hy zyneproe. 
ven hadt genomen met raaffas glas van ongelyke dikte, en niet met ftukken glas op 
malkanderli gelegd: ik houde my verzekerd , dat het licht der zonne eene grootere 
dikte zou dóórgedrongen zyn dan die dezer tachtig ftukken, die allen te zamen 
ilcchts 4.7i linie uitmaakten , dat is te zeggen, eene dikte van omtrent vier dui- 
men- want, fchoon deze ftukken, waarvan hy zjg bediend heeft, van gemeen g’as 
waren is het echter zeker, dat eene vafte raafla van vier duimen dikte van hec 
TClfde’glas het licht der zon niet geheel onderfchept en gefluit zoude hebben ; en ik 
ben hieromtrent door eigen ondervinding overtuigd ; dewyl by my eene dikte van 
6 duimen hec licht nog levendig heeft doorgelaatcn, gelyk men in de volgende 
Nooten zien zal : ik denk derhalven, dat men de dikte, door den Hr. Eoücüer opge* 
eeeven , meer dan verdubbelen moet , en dat het licht der zon ten minften 600 voe- 
ten diep in het water doordringt: want daar is eene tweede onnaauwkeurigheid in 
de proeven van dien bekwaamen Natuurkundigen; te weeten, van niet het licht der 
zon te hebben laacen gaan door zyne buis met water gevuld, ter lengte van 9 voet 
en 7 duim, maar zig daartoe met hec 1 chc van een flambouw vergenoegd, en daar- 
uit beflooteo te hebben tot de vermindering in de reden van 14 tot j; want ik ben 
verzekerd dat die vermindering zo groot niet zou geweeft zyn ten opzichte van het 
licht der zon *, des te meer, om dat het licht van de flambouw niet dan fchuins kon 
doorgaan, terwyl dat der zon recheftreeks gaande, door dien recheftreekfehen loop 
alleen, fterker zoude geweeft zyn, onaf hangel yk van zyne meerdere kracht en zui- 
verheid: dus, alles wel in aanmerking genomen zynde, fchynt het my toe, dat 
men, om zo naby als mogelyk is by de waarheid te komen, onderftellcn moet, 
dat het licht der zonne in den boezem der zee indringt tot op 100 toifes of 600 
voeten diepte, en de warmte tot op 150 voeten; dat is niet te zeggen, dat ’er 
niet eenige Uitomi) warmte tm licht nog wat verder doordringen, maar alleenlyk 
das derzelver uitwerkzels volftrekc onmerkbaar zyn, en door geenen onzer zintui- 
gen waargenomen zouden kunnen worden. 
^ f4) Bladzyde 6, ngel 18. L>e warmte der zon dringt mijfchien in het water der 
zee niet dan tot honderd vyfiig voeten diepte door. Ik meen van deze waarheid ver- 
zekerd te zyn door eene analogie of overeenkomft, uit eene proef a^eleid , die 
my befliflende voorkomt: met eene loupe van maflif glas van 27 duimen middel- 
lyns, tegen 6 duimen dikte in zyn middelpunt, heb ik, het middelfte gedeelte 
bedekkende, bemerkt, dat deze loupe niet dan aan de randen, om zo te fpreeken, 
brandde , op de dikte van 4 duimen , en dat al het dikker gedeelte byna geene 
warmte voortbragt: vervolgens deze geheele loupe bedekt hebbende, met uit- 
zondering van een duim opening op het middelpunt, heb ik gevonden , dat hec 
licht der zonne, na deze dikte van 6 duimen glas te hebben doorgetfokkeii, zo ver- 
zwakt was, dat het geens uitwerking op den thermometer voortbragt; ik heb 
derhalven grond van te vermoeden, dat dit zelfde licht, door eene dikte van 
honderd vyfeig voeten waters verzwakt, geene merkbaare warmte zal voort- 
bfengeD. . n j 
Het licht, het welk de maan op onze oogen terug fluit, is zekerlyk het weêr- 
omaekaatfle licht van de zon; dit licht heeft echter geene merkbaare warmte, en 
zelft wanneer men het in ’t brandpunt van een brandfpiegel , die de hitte der 
zon' verbazend vermeerdert, zamencrekc, heeft dit licht door de maan weêrom 
gekaaft nog geene merkbaare warmte; en dat der zon zal geene meerdere warmte 
hebben’ zodra hetzelve eene zekere dikte waters doorgaande, even zwak zal ae- 
•wordeo zyn als dat der maane : ik houde my dan verzekerd , dat zo men de zonne- 
ftraalen laat gaan door eene groote buis met water gevuld, van 50 voeten lengte 
het welk ücchts liet derde gedeelte is van de dikte die ik onderlleld heb, dit ver- 
S 2 
