NOOTEN OVER DE TYDVAKKEN DER NATUUR. 157 
waar • want daar zyn in ’t Noorden vp AGa groote gedeelten der aarde, die 
Seer verhe’ven fchynen boven het waterpas der zee; en in Europa zyn dePyreneën, 
aS het Carpifche- gebergte , de bergen van Noorwegen de Ripheefcbe- 
tl Rvmnifche- bergen, inderdaad hooge bergen, en het gehcele Zoiddyke ge- 
SLuJvan Siherie fch^ “it groote vlakten en nnddelmaatjge bergen beftaante, 
r®? ^ de Ripheefche. bergen; doch deze zyn miffchien dl 
fchynt ”Pf jngen, welken men hier maaken moet, want met Gechts worden 
eeniee in klimaaten, die nader by den Equator dan by de 
de fioogfte b^gen g^vono ^ Zuidelyke klimaaten is, waarin de 
Inwendige en uitwendige omwentelingen zyn voorgevallen , zowel door 
E dtwerkzd'^^^^^ SSdelpult.fchuwende kracht in den eerflen tyd der befty- 
vfnir ds door de menigvuldigcr werking der onderaardfche vuuren en de gewel- 
dS beweging van de ebbe en vloed in de volgende tyden. De aardbeevingen 
zvf zo menig^ in Zuidelyk Indiën, dat de inwoocers des lands geene andere 
ÏÏnaamin- het^Opperwezèn geeven dan die van Beroerder der aarde. De ge- 
^naamin^, aan net jjjg;. gene zee te zyn van nog werkende of 
Sds iitgSoofl men kan derhalven niet twvfelen of de ongelyk- 
heden val den aardbol zyn veel grooter onder of by den ^Equator, dan naar de 
Poolen- men zoude zelfs kunnen verzekeren, dat deze oppervlakte van den ver- 
veneden gordel geheel omgefchokt is, van de Ooftelyke kult van Afrika af tot aan 
^ PhiliDDvnfche eilanden, en nog verder, in de Zuidzee. Deze geheele ftreelc 
fthvnt niet dan het gefcheurd en gefchokt overblyfzel te zyn van een groot vaft 
land waarvan alle de laage landen ouder water zyn gezet. De werking van alle 
de e’lementen heeft zig vereenigd ter verdelging van het grootfte gedeelte dezer 
ffnuator- landen; want behalven de getyen, die daar geweldiger zyn dan op teC 
c^erie gedeelte van den bol, blykt het ook dat ’er meer vuurfpuwende bergen 
vvn ffcweeft dewyl dezelven nog op de mecften dezer eilanden beflaan, waarvan 
sèlvk 1 ’Ifle de France en 1 ‘IGe de Bourbon gevonden zyn, door het 
ÏIT lernield , gelyk zy dan ook by derzelver ontdekking volftrektlyk verlaa- 
ten waren. 
Aantekeningen op het derde Tydvak. 
(20) _£? ladzyde 50 , regel 12. De •wateren hebben geheel Europa bedekt tot op 
leoo toifes boven het •waterpas der zee. r>. , 
Wy hebben gezegd in de Befchouwing van den Aardkloot, Ifte Deel, wz. 40, 
dat de aarde, thans droog en bewoond, eertyds met de wateren der zee bedekt 
” is eeweeft en dat deze wateren zelfs boven de toppen der hoogfte bergen ge- 
’’ ftaan hebben, naardien men op die bergen, en zelfs op de hoogfte toppen , 
voortbrcnazels der zee aantrefc, als fchelpen, enz. . ^ . 
” nif heeft eenige verklaaring noodig, en vordert eenige bepaahngen. Het is 
1 endoor duizend en duizend waarneeroingen beweezen , dat ’er fchelpen , 
zeker , en o ^ ^.^^y^jj^engzels op de geheele oppervlakte der thans bewoonde aar- 
en andere ze ^eer groote hoogte, gevonden wordea. 
u\^u od het gezag van Woodward, die de eerüe dezer waarneemin- 
ien^lerfaS hee?c, dat men ook fchelpen tot op de kruinen der lioogfte bergen 
vond^^ ft rlorft dit des te meer aanneemen, omdat ik door ei ge-h onderzoek, en 
door andere vry verfche waarneeroingen, verzekerd was, dat men dezelve vindt 
/ 
