NOOTEN over de TYD vakken der natuur. 15<) 
dfe ziK daar bevonden niosen hebben, niet Hechts bedolven maar ook verbrand , 
Soeten zyn: het zou derhalven met te verwonderen zyn, dat men de zee-voort* 
brengzels om en op deze bergen, die daar thans of voormaals verbrand zyn, niet 
meer aantrof; want de grond, die hen omringt, moet een zan^nftel zyn vanafch, 
n-hilfers t'las lava, en andere verbrande of glas geworden lioften; dus is 'er geen 
andere grond’ voor het gevoelen van hun, dat de zee de bergen niet bedekt heeft, 
din alleenivk omdat ’er verfcheidene kruinen zyn , waarop men geheel geene fchel- 
° n of zee- voortbrengzels aantreft ; maar dewyl men op zeer veele plaatfen , en wel 
? r hoogte van 1500 en 5000 toifes, fchelpen en andere zee- voortbrengzels aan- 
treft zo is het blykbaar dat 'er weinige punten of koppen zyn , die niet onder het 
water gedaan hebben» en dat de plaatfen, waar men geene fchelpen vindt, alleen- 
Ivk te Kennen geeven, dat de dieren, die «zelven hebben voortgebragt , daar 
ceen verblvf hebban genomen , en dat de beweegingen der zee de overblyfeels 
van derzalver voortbrengzels niet derwaards gebragt hebben , gelyk zy anders 
zodanige overblyzels meed overal over de oppervlakte van den aardbol hebben' 
Bladzyde si, regel 18. Soorten van viffdun en planten^ die keven en groeU 
jenin tsater dat ëene hitte van 50 of 60 graaden op den thermometer heeft. Men ziet 
verfcheideo voorbeelden vap planten, die in de heetfte bad -wateren groeijen , en 
de Hr. Sonnekat heeft viflehen gevonden ineen water, waarvan de warmte zo 
fterk was , dat hy daar de hand niet in deeken kondc; zie hier het uittrekzel van 
zvn bericht desaangaande. „ Ik vond , zegt hy , op twee mylen afdands vaa 
^Calamba, op het eiland Lu^on, by het dorp Bally, een beek, waarvan het 
*’ water zo heet was, dat de thermometer, van i>e Readmdr in deze beek, een 
” myl van haaren oorfprong af, nog 6 g graaden tekende : ik verbeeldde my, zulk 
** een trap van hitte ziende, dat alle de voortbrengzels op de kanten van den 
” beek dood moeden zyn, en ikdond niet weinig verwonderd te bemerken, drie 
" boomies, die een zeer fterk en vrolyk voorkomen hadden, en dat hunne wor- 
tels zig onder ditkookend water uitdrekten, terwyl hunne takken door deszelfs 
damp omvangen wierden; die damp was zo aanmerkelyk, dat de zwaluwen, 
die deze beek , ter hoogte van zeven of agt voeten , dorden overvliegen , daar 
zonder beweeging in nedervielen: een dier boompjes was een agnus. cajius ^ en 
” de twee andere afpalatajfen. Geduurende myn verblyf in dit dorp, dronk ik 
” zeen ander water dan dat dezer beek, 't welk ik liet kond worden: deszelfs 
” fmaak was aard- en yzer- achtig: men heeft verfcheiden baden op deze beek 
gemaakt , welker trappen van warmte , evenredig zyn aan den afftand van den 
oorfprong: myne verwondering verdubbelde, toen ik het eerlle bad zag: 
daar zwommen viflehen in dat zelfde water, waarin ik de hand niet ploffen 
*’ kon ; ik deed al wat ik konde om my eeniger. dier viflehen te bezorgen ; maar 
” hunne vaardigheid en de onbehendigheid der lieden van het land, maakten dat 
** ’er niet één gevangen wierdt; ik onderzocht dezelve zwemmende, maar de 
” damp van het water liet my niet toe hen genoeg te onderfcheiden om hen tot 
** eenige gellachten te brengen; ik herkenue hen echter voor bruine fchubvis- 
” fchen ; de lengte der grootften was van vier duim : ik weet niet hoe de 
*’ yjfrh in die baden gekomen zy", De Hr Sonnekat onderfteunt zyn bericht 
” f het getuigenis van den Hr Pkevost, Commifl'aris van de Marine, die met 
h het binnenft van het eiland Lu§on is doorgetrokken; zie hier de eigen woor- 
Gv. doet wel, mvn Heer, met aan den Hr. de Büffon, de waarneemingen' 
med^deelen , welken wy op de reis , die wy ramen hebben gedaan , ge. 
’ maakt hebben: gy verlangt, dat ik u fchnfte!ykbeveft.ge,.diewaarneeniiDg, 
