NOOTEN OVER DE TYDVAKKEN DER NATUUR. 
r.77 
De Gletchers zyn klompen van zamengevoegde fneeuw en ys, die van de 
hereen afrollen: die fneeuw bevrieft weder, en hoopt zig op verfchi (lende wy- 
zen op, waarom men dan ook de Gletchers verdeelt m bergen, inbekleedzelen 
b^aS^van^ys lerheffen zig tuffchen de kruinen der hooge bergen; zy heb- 
hen zelven de gedaante van bergen, maar daar zyn geene rotfen in hun maakzel; 
Vv heftaan 'rcheel uit zuiver ys , dat fomtyds verfcheiden raylen in de lengte 
hLfc een nivl breed en een halve myl dik is. 
De ’bekleedzels worden geformeerd in de boven - valejjen , en op de zyden der 
heracn die daarmede bedekt worden als met behangzels van ys, in punten uit- 
behouwen ; zy ftorten hunne overtollige wateren in de benedcnlle valeijen uit. 
^ De ysmuuren zyn fteil opgaande bekleedzels, die uitloopcn in de valeijen van 
VS welke eene geplatte gedaante hebben, en die zig van verre alS beroerde zeën 
vertoonen , welker golven door de koude overvallen, en op het oogenblik van 
haare beweegingen verflyfd zyn: die muuren zyn met met uitfteekende punten ot 
oneffenheden bezet: fomtyds formceren zy kolommen, pyramiden en torens, 
van eene vervaarlyke hoogte en dikte , met verfdiciden kanten gehouwen j fom- 
tyds zeskantig , en van eene blaauwe , of celadon - groene kleur. 
Daar formeeren zig aan de zyden , en den voet der bergen , klompen fneeuw , 
die vervolgens beüroomd worden door het water van die gefmoken fneeuw , en 
wederom met nieuwe fneeuw overdekt: men ziet ook ysfehotfen , die zig op- 
hoopen, en die noch aan de valeitjes, noch aan de ysbergen, vaftzyn; haare 
ligging is, of horizontaal , of fchuin: alle deze afzonderlyke hoopen worden 
beddinsen of laagen van yr genaamd. . , . , 
De inwendige warmte der aarde ondermynt yerfcheidene dezer ysbergen en 
onderhoudt onder dezelven ftroomen van water, die hunne benedenfte oppervlakte 
fmelten; alsdan zakken de maflas door haar eigen gewigc ongevoelig, en haare 
hoogte wordt herfteld door de wateren der fneeuw en het ys, daar zy allengs 
weder door bedekt worden: deze inzakkingen veroorzaaken dikwils een afgrydyk 
ffpkraak' de fcheuren, die zig in de dikte van het ys openen , formeeren Üeilten 
die des te laftiger voor de Reizigers zyn . als zy memgvuldiger voorkomen ; terwyl 
d- afaronden door de fcheuren voortgebragt, des te meer zyn te duchten, omdat 
zv gemeenlyk met nieuwe fneeuw bedekt zyn. De reizigers, de nieuwsgierigen 
e? dragers, die de damherten, de gemfen en de fteenbokken, achtervolgen, 
of die mynen van ktiftal zoeken, worden dikwils door die afgronden verzwol- 
gen , en op de oppervlakte weder uitgevvorpen , door de golven die zig van on- 
der den grond dezer diepten verheffen. 
De zachte regens doen de fneeuw fchielyk fmelten ; maar alle de wateren , die 
daarvan voortkomen , ftorten zig niet door de klooven in de benedenfte afgron- 
den’ eeo groot gedeelte bevrieft weder, en, vallende op de oppervlakte van het 
VS vermeerdert het deszclfs maffa. 
^ De warme Zuidelyke winden , die gemeenlyk in de maand may waaijen, zyn 
de mecll vermogenuc werk • oorzaaken om de fneeuw en het ys te verdelgen; 
udan wordt hunne fmelting aangekondigd door het geloei der bevroozen ineiren , 
dnnr het vreeslyk gekraak der neder vallende fteenen en brokken ys, die, van 
en ,1 (jgj. bergen nederftortende, overal in de beneden- valeijen de wateren 
^r ftroomen , die van 'eene hoogte van meer dan i aoo voeten afvallen , mede- 
vüCTen of weinig vat op de fneeuw en het ys , om derzelver fmelting 
uittewerken- de ondervinding heeft geieeid, dat dit ys, geduurende een lan- 
een tyd ceformeerd , onder byfter groote bedekzelen van boven , in zulk een 
Iterken graad van koude, en uit zulk zuiver water, dat dic ys, zeg ik, zo 
V 
