de natuurlyke historie 
I7S 
hecht, en zodanig van lucht gezuiverd is,- dkt kleine ysvelden, aan de fferkfle 
zon in de vlakte een geheelen dag blootgefteld , ter naauwernood fmolten. 
Schoon de mafla dezer ysbergen gedeeltelyk fmelt, geduurende de drie zomer- 
maanden, terwyl de regens, de winden en de warmte, in fommige jaaren werk- 
zaamer den voortgang fluiten of verminderen , welken het ys geduurende eenige 
kouder jaaren gemaakt hadt, is het echter bewcczen,. dat deze ysbergen eene Jland- 
vaftige vermeerdering krygen , en zig allengs uitjlrekken ; de jaarboeken des laods too- 
nen het; echte onderbandelingen geeven 'er blyken van op ; en de overlevering 
ia onveranderlyk ten dezen opzichte: behalven die getuigeniffen en dagelykfche 
waarneemingen is deze voortgang der ysbergen beweezen door de bojfchen, die 
door het ys- verzwolgen zy«, en waarin de kruinen van fommigen der boomen nog boven 
de oppervlakte van het ys uitjleeken dit zyn onwederfpreekelyke getuigeniffen , die 
den voortgang van het ys ten vollen oewyzen , gelyk ook het bovenfte van een 
klokken -torentje van een dorp, dat ook door de fneeuw verzwolgen is, en dat 
men nog eens ziet wanneer 'er buitengewoone fmeltingen plaats hebben; deze 
voortgang van het ys kan geene andere oorzaak hebben dan de toeneemende graad 
van koude, die in de ysbergen grooter wordt in de evenredigheid der toeneemen- 
de ysklompen ; en het is beweezen, dat in de ysbergen van Zwitferland , de 
koude thans fcherper , fchoon minder langduurende , is dan in ysiand , alwaar de 
ysbergen , even als die van Noorwegen , veel overeenkomft hebben met die van 
Zwitferland. 
De maffa van de ysbergen van Zwitferland , is zamcngefteld gelyk als die 
van alle de hooge bergen: de pit of kern, is een glasachtige rots, die zig tot 
hunne kruin uitttrekc ; het gedeelte van onderen , te beginnen by het punt , waar 
zy met de wateren der zee bedekt zyn geweeft, is meteen kalkaartigen fteen 
bekleed,, gelyk ook de maffa der bergen van een minderen rang, die met partytjes 
liaan op de bafis der hoofdbergen dezer Glaciéres', eindeiyk die kalkaartige malfas 
hebben tot baös fchillen, door het bezinkzel van het llib der zee - wateren ge- 
formeerd. 
De glasaartige maffas zyn levendige rots , graniet,, quartz; hunne klooven zyO' 
vervuld met roetaalen, halve metaalen,. mineraale zelfftandigheden , en kriflallen. 
De kalkaartige maffas zyn kalkfleenen , marmers van allerhande foorcen , in kleur 
en verfcheidenheid , kryten, gyps, fpathen en allaaften,. enz. 
De fehifteufe maffas, zyn leijen van verfcheidene hoedanigheden en kleuren, 
die planten en viffehen bevatten , en die dikwils op vry aanraerkelyke hoogtens 
zyn nedcrgelegd : haarc bedding is niet altyd horizontaal, dezelve is dikwils 
héllende , zelfs bochtig en op fommige plaatl'en recht nedergaande. 
Men kan niet twyfelen aan het oud verblyf der zee op de bei-gen , die thans 
deze ysbergen formeeren ; de oneindige menigte fchelpen , welken men daar 
vindt, be veilige het; gelyk ook de leijen en de tteenen van die foon : de fchd- 
pen liggen daar aan gezinnen by malkander , of zy zyn door malkanderen ver- 
mengd ; en men vindt dezeiven op zeer grooce hoogten. 
Daar is reden om te denken , dat deze bergen geene doorloopende yshereen in 
hunne hooge oudheid geweefl zyn, zelfi nog niet nadat de wateren der zee hen 
verlaacen htbben, fchoon zy door hunne zeer groote verwydering van de zee,, 
die meer dan honderd mylen daar af is, en door hunne verbaazende hoogte , de 
eerfte fchynen te zyn geweefl, die in Europa van onder de v/ateren te voor- 
fchyn zyn gekomen: zy hebben oudtyds hunne volkans gehad; bet fchync dat 
de laatfte die uitgeblufchc is, die van den Myffenberg geweefl is » in de llreek. 
van Schwits; deze twee voornaame kruinen , die zeer hoo; zyn en op zigzehen 
alleen ftaan,, loopen kegelswyze uit, gelyk alle de mondeu van- vuurfpuwoide. 
