de natuurlyke historie 
i02 
Dit zoude in dwaaling kunnen brengen , want de flof der Planeeten was op 
het uitkomen uit de Zon zo lichtende als de flof zelve van dit geftarnte ; ea 
de Planeeten zyn niet ondoorfchynende of om beter te zeggen niet duifler, 
geworden , dan nadat haar flaat van gloeijing heeft opgehouden. Ik heb de 
duuring van die gloeijing bepaald in verfcheiden floffen waarop ik proeven 
genomen heb, en ik heb ’er by analogie uit opgemaakt, hoe lang de gloeijing 
in ydere Planeet heeft moeten aanhouden : men kan dat zien in de eerfle 
Verhandeling van het hypothetifch gedeelte. 
Voor het overige, dewyl de flroom van de floffe door de komeet buiten 
het lichaam der Zon geworpen den ongemeeten dampkring van dit geftarnte 
heeft moeten doortrekken, heeft hy deszelfs vlugfte deelen de lucht- en 
water • deelen naamlyk, die thans de dampkringen en de zeën der Planeeten 
iriaaken , medegevoerd : dus kan men zeggen , dat de flof, waaruit de Pla- 
neeten beflaan , in allen opzichte dezelfde is als die der Zonne , en dat ’er geen 
ander verfchil plaats heeft dan in de trap van hitte, die uiterfl flerk is in de 
Zon , of meer en roin bekoeld in de Planeeten , naar eene evenredigheid uic 
haare dikte en vaflheid zamengefleld. 
III. Over de betrekking van de vajlheid der Planeeten met haare fnelheid. 
Ik heb op bladz. 73 gezegd , dat naar de evenredigheid tiijjchen de fnelheid en 
'ie vajlheid der Planeeten , de fnelheid der Aarde Jlechts van 206/y moejl zyn , daar 
zy als 400 is. Deze vaflheid der Aarde , die hier al te groot bevonden 
wordt, met betrekking van de fnelheid haarer beweeging om de Zon, moet 
wat verminderd worden uit hoofde van een reden , die my ontfnapt was , te 
weeten dat de Maan , welke men hier moet befchouwen als één lichaam met de 
Aarde maakende, minder vafl is in de reden van 702 tot looo, en dewyl de 
Maanbol 55 van het volumen van den Aardbol maakt , moet men bygevolg de 
vaflheid 400, van de Aarde eertt verminderen in de reden van 1000 tot 702, 
het geen ons 281 zou geeven, dat is te zeggen, 119 vermindering op de 
vaflheid 400 , zo de Maan even groot ware als de Aarde i maar dewyl zy bier 
ilechts het 49'^® gedeelte maakt , zo brengt dit hier niet dan eene verminde- 
ring van V/ voort, en bygevolg moet de vaflheid van onzen bol, ten 
opzichte zyner fnelheid , in plaats van 2067^ gefield worden , op 206/^ + 2|, 
dat is te zeggen ten naaften by 209: daarenboven moet men vermoeden, dac 
onze bol in den beginne minder vafl was, dan hy regenwoordig is, en dat hy 
veel vafler is geworden eerfl door de bekouding , en vervolgens door de inzak- 
king der groote holen , waarvan zyn binnenfle vervuld was , welke inzakkingen 
nog dagelyks op de oppervlakte van den bol , en zelfs tot vry groote diepten 
voorvallen. Dit faêluni helpt insgelyks om te verklaaren hoe het mogelyk 
zy, dat de wateren der zee voormaals twee duizend toifes, boven de thans be- 
woonde Aarde hebben kunnen ftaanj want de wateren zouden haar nog 
bedekken zo, door de groote inzakkingen , de oppervlakte der Aarde op ver- 
fcheiden plaatfen niet verlaagd was, om de kom der zeën en de andere veï» 
gaderbakken der wateren , zo als zy tegenwoordig zyn , te foriueeren. 
