DE NATUURLYKE HISTORIE 
Z14. 
Voor het overige breng ik dit voorbeeld niet by dan by gebrek van anderen, 
want men ziet wel , hoe veele onzekerheid het wegens de natuur der landen 
cverlaat ; men kan derhalven den Waarneemeren niet te fterk aanpryzen , om 
den aart der ftofFen daar zy van fpreeken , nauwkeuriger aan te wyzen , en ten 
minften die, welke glasaartig en kalkaartig zyn, te onderfcheiden , zo als in 
het volgende voorbeeld. 
De grond van Lotharingen is verdeeld in twee groote gordels, die geheel 
verfchillende en wel onderfcheiden zyn : de Ooftelyke , die bedekt wordt 
door den keten der Vogelifche bergen , beftaat uit die oorfpronglyke ber- 
gen, en dus uit glaswordende en gekryftallizeerde ftoffen , als graniet, por- 
phyr , jafpis en quartz , aan blokken of aan groupen , dat is te zeggen eene 
hoopswyze verzameling van kleinere ftukken digt by den anderen neêrge- 
worpen, en niet aan laagen of beddingen gelegd. In dezen geheelen keten 
vindt men niet het minfte voetfpoor van zee- voortbrengzelen, en de heuvels , 
die ’er van afkomen , zyn van giasaartig zand : daar dezelve eindigen , en 
op een achtervolgende zelfkant, in de geheele lyn van hunnen val begint de 
andere gordel , die geheel kalkaartig is , die ook geheel aan horizontaale bed- 
dingen ligt, geheel vervuld is met, of liever geformeerd van zee - voortbreng- 
ielen. Noot medegedeeld aan den Er. de Buffon door den Hr. Jbt Bexon den 
J5 maart 1777. _ . 
De banken en de beddingen aarde in Peru zyn volmaakt horizontaal , en 
beantwoorden dikwils malkander van zeer verre in de verfchillende bergen ; 
de meeften dezer bergen hebben twee of drie honderd toifes hoogte, en zy 
zyn bykans altyd ongenaakbaar: zy zyn dikwils zo fteil als muuren, en het is 
dus dat men hunne horizontaale laagén , waarvan deze fteilten het einde ver- 
toonen, duidelyk kan opncemen: wanneer by geval een derzelyer rond, en 
volftrekt van de anderen afgefcheiden is , zo is elk dezer beddingen als een 
zeer platte cylinder , en als een afgeknotte kegel , die weinige hoogte heeft , 
geworden, en deze verfchillende beddingen onder malkanderen geplaatft, en 
door haare kleur, en door de verfchillende fchuinten van haaren omtrek on- 
derfcheiden, hebben dikwils aan het geheel de gedaante van een konftwerk 
gegeeven , dat met de grooiflc regelmaatigheid gemaakt fchynt: men ziet in 
dit land de bergen geduurig de vertöoning maaken van de oude en koflbaare 
gebouwen van kapellen , kafleelen , koepels ; het zyn fomtyds geformeerde 
veftingwerken , lange gordynen met borftweeringen verfterkt. Men kan , 
wanneer men alle deze voorwerpen onderfcheidt , en de wyze hoe hunne laa- 
gen aan malkander beantwoorden, gadeflaat, bezwaarelyk twyfden, of deze 
grond rondom verlaagd is; het fchynt, dat deze bergen, waarvan de bafis 
het flevigfl: is geveftigd , zyn overgebleven als eene foorc van getuigen , en 
van gedenkftukken , om de hoogte aan te wyzen, welke oudtyds de grond 
dezer flreeken hadt. (c). 
De Vogelbcrg, In ’t drabifch Gebelteir genaamd , is van boven tot bene- 
den, ter lengte van een halve myl, zo gelyk, dat hy eeb muur fchynt te zyn 
(c) Boucues, figure de ia Terre , pag. 89. Q’f. 
