ai 6 DE NATUURLYKE HISTORIE 
bergen , door het eerfte en oorfpronglyke vuur voortgebragt (g): het is in 
deze punten, of uitfpringende deelen, die het pit der bergen formeeren, dat 
de aderen der metaalen gevonden worden , en deze bergen zyn niet de 
hoogfte van allen , fchoon ’er zeer hooge bergen zyn , die mynen bevatten , 
maar de meede van die , waar men dezelven vindt , zyn flechts van eene mid- 
delbaare hoogte , en allen zyn zy eenvormig gefchikt , dat is te zeggen met 
ongevoelige opklimmingen , die aan een aanmerkelyken keten van bergen ver- 
bonden zyn , en die van tyd tot tyd door valeijen worden afgefneeden. 
III. Over de glaswordwg der kalkaartige Stoffen, 
Ik heb gezegd bladz. 131., Dat de kalkaartige fioffen de eenigfte zelfjiandig. 
heden zyn , welken het vuur , of ecnige tot hier toe bekende wcrkoorzaak nog niet tot 
'gids heeft kunnen doen over gaan , en de eenigfte welke eene klaffe op haar zelve 
fchynen uit te maaken , dewyl alle andere Jloffen van den Aardbol in glas verkeerd 
kunnen worden. 
Ik had toen de proeven nog niet genomen , waardoor ik federt ben verze- 
kerd geworden , dat de kalkaartige ftoffen , even als alle anderen , tot glas ge- 
bragt kunnen worden j daar is inderdaad hier toe flechts een geweldiger vuur 
noodig dan dat onzer gemeene ovens : men brengt den kalkaartigen fteen tot 
glas door middel van een goeden brandfpiegel : daarenboven de Hr. D’Aa- 
CET, bekwaam Scheikundige, heeft kalkaartig fpath, zonder by voeging van ee- 
pige andere ftof, in porcelein • ovens van den Graaf de Lauragais, gefmol- 
ten, maar zyne proeven zyn niet dan verfcheiden jaaren na het uitgeeven 
myner Befchouwing van den Aardkloot genomen ; men wilt alleenlyk , dat in de 
hooge ovens , die tot het fmelten van het yzer-erts gebruikt worden , de 
fchuimachtige witte en hgte ftoffe, gelyk aan puimlleen, die uit deze ovens 
komt, wanneer zy al te fterk gehit zyn, niet dan eene glasachtige ftof is, 
voortkomende van de cajlina, eene. kalkaartige ftof, welke men in den oven 
werpt , om de fmelting van het yzer • erts te bevorderen ; het eenige verfchil 
dat ’er ten opzichte van de glaswording plaats heeft, tuflchen de .kalkaartige en 
fflasaartige^ ftoffen j is , dac de laatilen door de geweldige werking van hec 
vuur onmiddelyk tot glas overgaan, terwyl de kalkaartige ftoffen den ftaat 
van verkalking doorgaan ; en eerft kalk worden, eer zy in glas veranderen; 
maar 
(e) Het binnenfte der verfcbillende oorfpronglyke bergen , daar ik door de putten en gale- 
jyen der mynen , tot de zeer groote diepten van 1200 en 1500 voeten ben ingedrongen, beftaat 
overal uit glasaartigen rotsfteen , waarin ligte, onregelmaatige bogtigbeden gevonden worden, 
waardoor water, vitriol en metaal -ontbindingen uitvloeijen, zodat men kan befluiten, dat 
de gebeele pit dezer bergen levende rots is aan de eerlle oorfpronglyke malTa van den bol 
vaftzittende, fchoon men op de zyden dier bergen naar den kant der valeijen maffas van eene 
leemachtige aarde, en banken van kalkaartige fteenen, op vry groote hoogten ziet, maar die 
anall-is van leem -aarde, en die kalkaartige banken, zyn ovetblyfzels van de vrocgfte zee- 
vooiibiengzelen , gelyklyk nedergelegd, maar waarin naderhand de waterende valeijen uitge- 
fcold hebben, en die tot het tweede Tydvak der Natuur beboeren. iiV«et door üm JJr, 
mtiegedeeld , oon den Hr. de Buïfon, den 6‘” ySng- I777- 
