BYVOEGZ. tot de beschouw, van den aardkloot. 223 
die meer van de zee verwyderd zyn, en op de hoogfte heuvelen, dat meiï 
bykans overal verfleende fchelpen vindt , waarvan veele foorten niet tot onze 
zeen behooren , en waarvan verfcheidene zelfs geene gelykfoortigen in eenige 
zee hebben ; het zyn deze oude foorten waarvan wy gefproken hebben , die 
niet dan geduurende den tyd der groote hitte van den bol beftaan hebben. 
Van meer dan honderd foorten van ammons- hoornen, welken men zoude 
kunnen tellen, zegt een onzer geleerde Akademiften , en die in Frankryk in 
den omtrek vanParys, Rouaan, Dive, Langres , en Lyon , in de Cevennes, 
in Provence, en in Poitou, in Engeland, in Duitfchland, en in andere lan- 
den van Europa, gevonden worden, is ’er flechts eene enkele foort, genaamd 
Nautilus papyraceuSf die in onze zeen gevonden wordt, en, vyf of zes foorten 
die in vreemde zeen geboren worden, (m) 
III. Over de groote Foluti , ammons -hoornen genaamd ^ en over eenige groots 
beenderen van Landdieren. 
Ik heb bladz, 146, gezegd, „ Het is te denken, dat de ammons «horens, 
„ en eenige andere foorten welken men verfteend vindt, en daar men nog 
„ geene gelykflachtige leevende van gevonden heeft, altyd op den bodem 
der hoogezeën blyven, en dat zy vervuld zyn geweefl met een fteenaduig 
” bezinkzel in de plaats zelve daar zy waren ; het kan ook zyn , dat er zekere 
„ dieren zyn welker foort is omgekomen j deze fchelpdieren zouden onder 
dat getal kunnen zyn. De gegraaven buitengewoone beenderen welken men 
in Siberie, in Kanada, in Ierland, en op verfcheidene andere plaatfeij 
” vindt, fchynen deze gifling te beveflingen, want tot hiertoe kent men 
geen dier, daar men deze beenderen op kan toepaflen , deweiken meeftal van 
!! een onmaatige grootte en dikte zyn." , -r» 
Ik heb twee wezendlyke waarneemingen over deze plaats te maaken. De 
eerfte is, dat deze ammons- hoornen die meer een gedacht dan eene loort 
fchynen te maaken in de klaflè der fchelp • viflchen , zo verfchillende zyn zy 
van gedaante en grootte , inderdaad overblyfzels zyn van zo veele daaraan 
beantwoord hebbende foorten, die omgekomen zyn en niet meer beftaan : ik 
heb er gezien , die zo klein waren , dat zy geene lyn , en anderen zo groot , 
dat zy drie voet middellyns hadden : geloofwaardige waarneemers hebben ray 
verzekerd, dat zy ’er nog veel grooter gezien hadden, en onder anderen een 
van agt voet middellyns en één vost dikte. Die verfchillende foorten van 
ammons • hoornen fchynen foorten te formeeren, die onderfcheidenlyk van 
den anderen zyn afgefcheiden ; de eene zyn meer, de andere minder geplat; 
daar zyn ’er meer en minder uitgegroefd of geribd, allen krullynig, maar 
verfchillend uitloopende, 20 wel in hun middelpunt als in hun einde; en deze 
dieren eertydszo talryk, worden niet meer in eenige van onze zeen gevon- 
den- z’v zyn ons niet bekend dan door hunne overblyfzelen , waarvan ik hst 
oneindig getal niet beter kan vertoonen dan door een voorbeeld, ’t welk ik dage- 
(«) Mémoires (ie l ' Académie dss Sciences , sitfi, 1722, pag , 242. 
