DE NATUURLYKE HISTORIE 
zig naar het Weflen en naar het Ooflen uitftrekt : dat zyn collateraale 
ot zydelingfche bergen van den voornaamen of hoofdtak, die het binnenfte, 
dat is te zeggèn, het midden van Afrika, beflaat; en zo ’er geene vuurber- 
gen in deze verbazende.uitgeftrektheid dezer bergen zyn, is het omdat de zee 
zeerverre van dit groote Schier-eiland aan beide kanten verwyderd is, terwyl in 
Amerika de zee digt by de hooge bergen is, en zy in plaats van een Schier-ei- 
land van Zuid Amerika te formecren , integendeel allen ten Weflen liggen, en 
de uitgeftrekheid der laage landen geheellyk aan den kant van het Ooften is. 
De keten der Kordelieres is niet de eenige in de Nieuwe Wereld , die van 
’t Noorden naar ’t Zuiden is gericht, want in den grond van Guiana, op 
omtrent honderd vyfeig mylen afftands van Cayenne, is ’er ook een keten van 
vry hooge bergen , die insgelyks van het Noorden naar het Zuiden loopt ; 
dezelve is zo fleil naar den kant die naar Cayenne ziet, dat hy, om zo te 
fpreeken , ongenaakbaar is ; die loodrechte buitenzyde van den keten bergen 
fchynt te kennen te geeven dat ’er aan de andere zyde eene zachte helling 
en een goede grond is; ook brengt de overlevering des lands, of liever het 
getuigeius der Spanjaarden, mede, dat ’er achter dezen berg, wilde, doch 
■rry talryke , volken zyn : men heeft ook gezegd , dat ’er in dezen berg 
een goudinyn was, en een meir, waarin men fchiJfertjes goud vondtj maar 
die Hukken zyn niet beveiligd geworden. 
In Europa loopt de keten bergen, die in Spanje begint, door Frankryk, 
door Duiifchland en Hongarye; verdeelt zig in t^ee groote takken , waarvan 
de eene zig naar Afia uitllrekt door de gebergten van Macedonië, den Kauka- 
fus, enz. en de andere tak loopt door Hongarye naar Polen , Rufland , en ftrekt 
zig uit tot de oorlprongen van de Wolga, en den Boriflihenes ; zig nog ver- 
der verlengende voegt hy zig by een anderen keten bergen in Siberie, die 
cindelyk naar de Noorder Zee loopt, ten Weflen van de Oby. Deze ketens 
van bergen moeten befchouwd worden als een byna doorlopenden kruin , 
waarvan verfcheiden groote rivieren haaren oorfprong krygen , eenigen , gelyk 
de Taag en de Douro in Spanje , de Garonne en de Loire in Frankryk , de 
Rhyn in Duitfchland , werpen zig in den Oceaan ; de anderen , gelyk de Oder, 
de Weixel, de Niemen, werpen zig in de Baltifche zee; eindelyk andere 
rivieren, gelyk de Doine, vallen in de witte zee, en de vloed Petzora in de 
yszee : aan den kant van het Ooflen geeft deze zelfde keten bergen geboorte 
aan de Yeucar en de Ebro in Spanje, aan de Rhone in Frankryk, aan de Po 
in Italië, die in de Middellandfche-zee vallen; aan den Donauw en aan de 
Don, die zig in de zwarte zee verliezen , en eindelyk aan de Wolga, die in 
de Kafpifche-zee flort. 
De grond van Noorwegen is vol rotfen en groepen van bergen : daar zyn 
evenwel zeer effene vlakten van zes, agt, en tien mylen, ruimte. De rich- 
ting der bergen is niet ten Weflen of ten Ooflen gelyk die der andere bergen 
Van Europa ;zy loopen integendeel , gelyk de Kordelieres, van het Zuiden naar 
het Noorden (p). 
(/>) ffijloire naturelle de Norviige, par PoHTomnAN, J'ournal étmger, mis l'aout 1775. 
