BYVOÜGZ. tot de beschouw, van den aardkloot. 22^ 
In Zuidelyk Afia ftrekt zig, van het eiland Cylan eri de Kaap Commorin af, 
een keten bergen uit, die Malabar en Korotnandel fcheidt, Indoflan door* 
loont, het Kaukafisch gebergte herwint, zig in het land der Kalmukken ver. 
envc cn tot den Noorder ■ Oceaan ten Weften van den vloed Irtis uitftrekt; 
men ’vindt een anderen, die zig insgelyks van ’t Noorden naar ’t Zuiden tot 
kLd Razatgat, in Arabic uitftrekt, en welken men op eenigen afftand 
Sn de Roode.zee, tot aan Jerufalem kan volgen; hy omringt het uiterfte 
van de Middellandfche zee en de punt van de Zwarte zee; en loopt van daar 
door Rusland rot het punt van den Noorder Oceaan. 
Men kan ook aanmerken, dat de bergen van Indoftan en die van Siam van 
het Zuiden naar het Noorden loopen, en zig eveneens gaan vereenigen met de 
roifen van Thibet en van Tartarye; deze bergen hebben aan beide zyden ver- 
fchillende jaargetyden; ten Weften heeft men zes regenmaanden, terwyl men 
ten Ooften het fchoonfte weder gpiet, (q). 
Alle de Zwitferfche bergen , dat is te zeggen die van Walliferland en 
Grauwbunderland, die vanSavoye, van Piemont, en van Tirol, maaken een 
keten die zig uitftrekt van het Noorden naar ’t Zuiden , lot aan de Middel- 
landfche zee. De Pilatus berg, in het Kanton- Lucerne, byna in ’t midden 
van Zwitferland, formeert een keten van omtrent veertien mylen, die zig van 
’t Noorden naar ’i Zuiden uitftrekt, tot aan het Kanton Bern. 
Men kan derhalven zeggen , dat in het algemeen de grootfte verhevenheden 
van den bol van het Noorden naar het Zuiden zyn gefchikt , en dat die , 
welken in andere richtingen loopen , niet dan als zydelingfche takken dier eerfte 
berffen befchouwd moeten worden: en het is gedeelcelyk door d^e richting 
der eerfte, oorfpronglyke bergen, dat alle de punten van het wfte land ag 
in de richting van het Noorden naar het Zuiden verwonen, gelyk mm ziet 
van Afrika aan die van Amerika, aan die van Groenland, aan 
faV cr^tL^^am sUatra, aan NieuwHolland e„a t het geen 
aanteduiden , zo als wy gezegd hebben , dat alle de a , g 
hoeveelheid van de Zuidpool dan van de Noordpool gekomen zyn. 
Indien men eene nieuwe wereldkaart raadpleegt , waarin men rondsom e 
Noordpool alle de landen van de vier Wereld- deelen vertoond heeft , met 
uitzondering van eene punt van Amerika , en rondom de Zuidpool alle de 
zeen, en het weinige land, waaruit het halfrond, in dien zin genomen, beitaat, 
7 al men duidelyk bemerken , dat ’er veel meer omkeeringen m dit tweede 
halfrond dan in het eerfte plaats hebben, en dat de hoeveelheid waters daar 
Svd geweeft, en nog is, veel aanmerkelyker dan in ons h^frond: alles loopt 
Salven zamen om te bewyzen, dat de grootfte ongelykheid van den Aard- 
hTin het Zuidelyk gedeelte gevonden wordt, en dat de algemeenfte richting 
ir oorforondyke bergen meer van het Noorden naar het Zuiden, dan van 
h^ï Ooften naar het Weften, is, in de geheele uitgeftrektheid van de op- 
pervlakce der aarde. 
( 2 ) Hijioire pbilofophijus ^poUtiaut, Tm. U. pag. 4ö- 
