BYVOEGZ. tot de beschouw, van den aardkloot. 233 
niet dan aan de werking van het vuur verfchuldigd zyn. Daarenboven de 
■oorfpronglyke deelen of beginzel- doffen rao het yzer en de andere mineraa- 
len , die hardheid geeven aan de doffen , door het vuur gefmoken of door het 
water verdund , bedonden , even als de vade aarden , reeds in den tyd van de 
vadwording van den bol ; en ik heb al vroeger gezegd , dat men den rotsdeen 
van deszelfs binnende niet moed befchouwen als zuiver glas, gelyk aan dat, 
*t welk wy van zand en kali. maaken, maar als een glasachtig voortbrengzel 
vermengd met de meed vade doffen , en die meed in daar waren om de 
derke en lange werking van het oorfpronglyke vuur te ver draagen , welks groote 
uitwerkzelen wy niet dan van verre vergelyken kunnen met de kleine werking 
van het vuur onzer fmeltovens ; en evenwel deze vergelyking, fchoon on- 
gundig, laat ons duideiyk bemerken , wat ’er gemeens kan' zyn in de uitwerk- 
zelen van het oorfpronglyke vuur en in het voortbrengzel onzer vuuren , en zy 
toont ons ten zelfden tyde , dat de trap van hardheid minder afhangt van die 
van het vuur, dan van de doden aan deszelfs werking onderworpen. 
V. Om de helling van de kagen 4 arde. 
Ik heb in ’c I Deel , bladz. 41 , gezegd , dat in de vlakten de beddingen der aarde 
net horizontaal zyn, en dat het in de gebergten alleen is, dat zy eene fchuinfe af- 
helling hebben , als zynde geformeerd uit de zetzels op een hellend grondjiuk neder ge- 
legd, dat is te zeggen, uitfioffen op eene fchuinfe vlakte gelyklyk gezonken. 
Niet Hechts zyn de beddingen van kalkaarcige doffe horizontaal in de vlak- 
ten , maar zy zyn het ook in alle de bergen , alwaar geene omkeeringen door 
aardbeevingen of andere toevallige oorzaaken hebben plaats gehad , en wanneer 
deze beddingen hellende of fchuin zyn, is het omdat de berg zelf, als een 
• blok befchouwd , geheel hellende is , en dat hy verpligt geweed is , naar 
éénen kant over te zetten, door de kracht van eene onderaardfebe uitbardingi 
of door verzakking van een gedeelte van den grond die hem tot voetduk of 
bafis verdrekte; men kan derhalven zeggen, dat in ’t algemeen alle de bed- 
dingen, door de bezinkzels of nederlegzeis der wateren geformeerd, horizon- 
taal zyn, gelyk het water zelf altyd is, uitgezonderd die, welken geformeerd 
zyn op eene hellende bafis, dat is te zeggen op een fchuinfen grond, gel3dc 
de meede deenkool-mynen zodanig gevonden worden. 
De bultende, of meed oppervlakkige laag der aarde, ’t zy in de vlakten 
of in de gebergten, is niet zamengedeld dan uit planten- aarde, waarvan de 
oorfprong alleen herkomdig is uit de bezinkzelen der lucht, uit de nederleg- 
zelen der dampen en dauwen , en uit de opvolgende verdelging der planien- 
bladen, en andere deelen van gewaffen: deze eerde laag moet hier niet in 
aanmerking komen , zy volgt overal de hellingen en krommingen van den 
grond , en vertoont eene meerdere of mindere dikte naar de verfchillende 
plaatdyke omdandigheden (r) : deze laag van plant -aarde is gemeenlyk 
(r) Daar zyn eenige bergen , welker opjrervlakte en kruin volftrekt kaal zyn , en niet dan 
de leevende rots of de graniet vertooneii, zonder eenige groeijing dan de kleine klooven, 
daar de wind de dstitjes aarde , die iii de lucht omzwerven , ingevoerd en opgehoogd heeft. 
XFII Dsel. Gg 
