BYVOEGZ. tot de beschouw, van den aardkloot. 257 
af is verlaagt het water zig terwyl het den bak doorloopt en valt dus niet 
meer’ van dezelfde hoogte op de fchepborden der raderen, en doet dezelven 
gevolglyk niet met dezelfde fnelheid oraloopen. 
If. Over de zoutheid der Zee, bladz. 180. 
Daar zyn over het onderwerp van de zoutheid der zee twee gevoelens», 
die beiden gegrond en gedeeltelyk waar zyn. Halley fchryft de zoutheid der 
zee eeniglyk toe aan de zouten der aarde, welken door de rivieren aan de zee 
worden toegevoerd, en denkt zelfs, dat men de oudheid der op. 
maaken uit den trap van zoutheid , welke de wateren der zee hebben, ^ib- 
NiTZ denkt integendeel dat, toen de Aardbol door het vuur gefmoltenis ge- 
weeft de zouten, en de andere door het vuur aangedaane deden met de wa- 
terachdge dampen een loogachtig en zout water gemaakt hebben, en dat by- 
gevolg de zee haar trap van zoutheid van het begin af gehad heeft: de ge- 
voelens dier twee groote Natuuronderzoekers, fchoon tegen malkanderen aange- 
kant , moeten vereenigd worden , en kunnen zelfs met het myne ftrooken. 
Het is inderdaad zeer waarfchynlyk , dat de werking van het vuur met die vai 
het water zamengevoegd , de ontbinding van alle zoute ftoffen heeft uirge- 
werkt die zig van den beginne af, aan de oppervlakte der aarde bevonden 
hebben, en dat bygevolg de eerfte trap van de zoutheid der zee voortkomt 
van de oorzaak door Leibnitz aangeweezen jraaar dit belet niet, dat de tweede 
oorzaak door Haliey opgegeeven , insgelyks niet zeer veel invloed gehad 
hebbe op den tegenwoordige!! trap van zoutheid der zee , die met miflea 
kan Reeds toeteneemen , omdat inderdaad de rivieren met ophouden eene 
groote hoeveelheid vafte zouten naar de zee toetevoeren , welken de uit- 
waafferaing niet kan opneemen: zy blyven derhalven vermengd met de mafla 
d^r wSeren die in de zee in ’t algemeen des te zouter vallen, naarmaate zy 
der wateren , die in af 7vn • en naarmaate de warmte van het 
verder van de monden der rivieren ar zyn, eu uaaiujau 
klimaat daar eene grootere uitdamping voortbrengt : het bewys , dat le 
tweede oorzaak daar evenveel , en miffchien meer dan de eerfte, aan toebrengt, 
is dat alle meiren , daar rivièren uit voortvloeijen , niet zout zyn , terwyl 
bvna alle die, welke rivieren ontvangen, zonder dat ’er weder uitvloeijen , 
met zout zyn bezwangerd: de Kafpifche zee, het meir Aral,.. de Doode-zee, 
enz zyn hunne zoutheid niet verfchuldigd dan aan de zouten, welken de ri- 
vieren daarin voeren, en welken de uitwaaffeming niet kan wegvoeren. Zie 
I Deel, bladz. 212. loodrechte dVatervalkn. 
Tk heb in ’t I Deel , hladz. 183 gezegd, dat de waterval van de rivier Nia- 
jrara in Kanada de verraaardfte was, en dat zy van eene loodrechte hoogte 
van honderd zes* en-vyftig voeten nederftortte : ik ben federt onderricht 
geworden (r) , dat ’er in Europa een waterval is, die van 300 voeten neder- 
CO Noot aan der, Hr. DE BuffON medegcieeld door den Hr. FaEfKAïE, lid van den Hoogen 
raad op St. Domingo^ 
Og 3 
