de natuurlyke historie 
S40 
demen afftands van het fervet , waaruit ik , na verfchillende onderzoekingen 
befloot, dat ’er van de agt vademen waters drie waren, die Noord -noord- 
„ wefi; liepen , en vyf in eene flrydige richting naar het Zuid • zuid - ooilen. 
„ Deze proefneeming denzelfden dag herhaalende totvyfiig vademen, zynde 
,, toen op een affland van zes of zeven mylen van het land , was ik verwon- 
j, derd te vinden, dat de kolom waters die in zee vloeide, dieper was naar 
„ evenredigheid van de meerdere hoogte van den grond : op vyftig vademen 
„ waters heb ik twaalf of vyftien gefchat in de ecrfte richting vloeijende. 
Dit verfchynzel heeft twee en een halve maand, die ik op deze kufl: ge- 
weefl: ben geen plaats gehad , maar wel byna een maand op verfchillende 
tyden j in de afbrekingen daalde de droom geheel ia de golf van Guinee. 
„ Deze verdeeling der ftroomen deedt het denkbeeld in my opkomen van 
een werktuig, dat tot den onderfte droom nederdaalende en eene groote 
oppervlakte aan het water aanbiedende, myn fchip tegen de bovenfte Iboo- 
men mogt voortfleepen ; ik nam ’er de proef in ’t klein van met een boot j 
en ik bragt het zo verre van evenwigt te maaken tuffchen den bovendroom, 
gevoegd by het uitwerkzel van den wind op de boot, en tullchen het uit- 
werkzel van den benedenden droom op de machine: de middelen ontbra- 
„ ken my om grootere proeven in ’t werk te dellen : zie daar myn Heer , een 
duk , dat blykbaar waar is, en dat alle zeelieden , die in deze klimaaten ge- 
weed zyn , u kunnen bevedigen. 
„ Ik denk dat de winden veel deels hebben in de algemeene oorzaak dezer 
uitwerkzelen, gelyk ook de rivieren., die zig langs deze kud in de zee ont- 
„ laden , en eene groote hoeveelheid aarde in de golf van Guinee overvoe- 
5, ren; eindelyk de grond van dit gedeelte, dat door zyne helling den droom 
„ verpligt terug te keeren, wanneer het water, tot een zeker waterpas ge- 
„ kqmen , zig gedrukt vindt door de nieuwe hoeveelheid die het onophoude- 
lyk belaft, terwyl de winden in tegenftrydige richtingen op de oppervlakte 
werkende , dezelve gedeeltelyk* dwingen haar gewoonen loop te houden J 
dit komt my des te waarfchynlyker voor, omdat de zee van alle kanten in 
deze golf invloeit, en daar niet uitvloeit dan by omwentelingen, die zeer 
zeldzaam zyn de maan heeft hierin , zo veel men bemerken kan , geen 
deelj dewyl dit onverfchiilig in alle haare kwartieren gebeurt: ik heb gele- 
genheid gehad om my meer en meer te overtuigen , dat fte enkelde drukking 
van het water tot zyn waterpas gekomen , gevoegd by de noodige helling 
van dien grond, de eenige oorzaaken zyn die dit verfchynzel voortbrengen : 
ik heb bevonden dat deze ftroomen geene plaats hebben dan naar maate van 
de meer of minder fterke helling van den oever, en ik heb alle reden van te 
denken, dat zy zig niet doen gevoelen dan tot twaalf, of vyftien mylen in 
zee, het welk de grootfte afftand langs de kuft van Angola is, alwaar men 
zig belooven kan grond te vinden fchoon ik geen zeker middel heb 
om my te overtuigen , dat de ftroomen in de ruime zee zulk eene verande- 
ring niet ondergaan, zie hier evenwel de reden, die my voorkomt dit te 
bewyzen: ik nam ten voorbedde eene myner proeven op een middelbaar? 
j,, hoogte van grond genomen, gelyk als van vyf- en -dertig vademen waters.: 
ik 
i) 
>» 
»> 
») 
»> 
3 ) 
5 > 
S) 
