24.6 DE NATUURLYKE HISTORIE 
en dat, zo de doortogt door het Noorden mogelyk is , dezelve niet dan door 
den weg van Hodfons- baai gefchieden kan. 
Zie Wer wat ten dezen opzichte, de geleerde en verftandige Schryver van 
de Hiftorie der beide Indiën zegt: „ De Hudfons-baai is langen tyd be- 
„ fchouwd geweeft, en men befchouwd die nog als den kortften weg uit Eu- 
„ ropa naar de Ooft • Indiën en naar de rykfte landen van Afia. 
„ Het was Cabot, die de eerfte het denkbeeld hadt van een doortogt door 
,, het Noord -weften naar de Zuidzee: zyne voordeelen bepaalden zig tot de 
,, ontdekking van het eiland Terre neme: men zag na hem een groot aantal 
,, Engelfche zeelieden dezelfde loopbaan intreeden. . . . die gedenkwaardige en 
*, ftoute togten hadden meer luifter dan wezendlyk nutj de gelukkigfte gaf 
„ zelfs geen grond om eenige gifling te kunnen maaken over het gevolg dat 
„ men bedoelde Men geloofde eindelyk , dat men herlTenfchimmen 
„ naliep, toen de ontdekking van de Hudfons-baai de hoop die op ’t punt 
„ was van te verdwynen, deedt verlevendigen. 
„ Op dit tydperk doet een nieuwe drift de onderneeming hervatten , en 
„ eindelyk gebeurt de berugte togt van 1746, waardoor men eenige heldcr- 
„ heid zag opryzen uit de diepfte duifternis, die twee eeuwen lang hadt plaats 
„ gehad: waarop gronden de laatfte zeelieden betere hoop? op welke proe- 
j, ven of ondervindingen durven zy hunne giflingen bouwen? dit verdient 
,, een breeder onderzoek. 
„ Drie waarheden in de Hiftorie der Natuur moeten voortaan voor bewee- 
„ zen aangenomen worden: de eerfte dat de vloed van den Oceaan komt, en 
,, dat zy meer of min in de andere ztën doorgaat , naarmaaie die verfcheidene 
j, kanaalen eene grootere of kleinere gemeenfchap inet deze groote verzamel- 
„ plaats der wateren hebben , door meer of minder wyde openingen ; 
„ waaruit volgt, dat deze periodieke beweeging niet beftaat, of zig naauw» 
„ lyks doet bemerken in de Middellandfche- zee, in de Baltilche*zee, of in 
j, de andere zeeboezems, die haar gelyken: de tweede waarheid is, dat de 
ftroomen veel laater en veel zwakker aankomen in de verft afzynde plaatlèn 
van den Oceaan , dan in plaatlèn welken minder verre afliggen : de derde is, 
dat de geweldige winden , die met de getyen waaijen dezelve boven de 
,, gewoone hoogten opzetten, en dat zy dezelve vertraagen zo wel als ver* 
„ minderen, wanneer zy in eene tegenftrydige richting waaijen. 
„ Volgens deze beginzels is het zeker dat, zo de Hudfons-baai een inham 
,, was door landen omringd, en zo dezelve geene andere opening hadt dan in 
„ de Atlantilche zee, de getyen zig daarin niet fterk moeften doen voelen, 
„ dat zy zwakker moeften worden naarmaate zy zig verder van hunnen oor- 
„ Iprong verwyderden, en van hunne kracht verliezen moeften , wanneer zy 
„ tegen de winden hadden te worftelen : nu is het uit proeven met de grootfte 
„ bekwaamheid , de grootfte naaiiwkeurigheid genomen , blykbaar, dat de 
,, vloed zeer hoog ryft in de geheele uitgeftrektheid van de baai; het is be- 
,, weezen , dat zy hooger ryft diep in de baai dan in de ftraat zelve of daarom- 
,, trent : het ïs beweezen , dat die hoogte nog vermeerdert wanneer de win- 
j, den , die tegen den ftrydigen kant van de ftraat aanwaaijen , zig doen 
