BYVOEGZ. tot de beschouw, van den aardkloot. 2S0 
of uit het Weften waait; maar van de voortzetting van de kuft afhangt: 
” in Port au Prince, is die Zuidelyke wind onverdraagelyk koud in de maan- 
” den january en february: dewyl hy de laagte van de koude rivier over- 
” waait, neemt hy daar de gemelde koude aan.” (m) 
IV. Over de Lavanges, of rollende Sneeuw ‘klompen. 
In de hooge gebergten zyn toevallige winden , die door byzondere 
oorzaaken , en bepaaldlyk ook door de Lavanges worden voortgebragt : in 
de Alpen , omflreeks de ysbergen , onderfcheidt men verfcheiden foorten van 
Lavanges : fommigen worden wind • lavanges genaamd , omdat zy een fterker 
wind voortbrengen : zy formeeren zig wanneer een nieuwgevallen fneeuw in 
beweeging wordt gebragt, ’t zy door de roering der lucht, ’t zy door van 
onderen tefmelten, wegens de inwendige warmte der aarde: als dan balt de 
fneeuw, hoopt zig op, en valt in groote klompen in de valeijen neder, waar- 
door eene fterke beweeging in de lucht wordt voortgebragt , omdat deze 
klompen vervaarlyk groot worden terwyl zy den berg afrollen en zeer fnel- 
len voortgang maaken ; ja de winden welken deze byftere klompen vóórt- 
brengen , zyn zo geweldig dat zy alles nederwerpen wat zy in hunnen weg 
ontmoeten , en zelfs groote denneboomen doen tuimelen ; deze Lavanges be- 
dekken den geheelen grond dien zy bereiken kunnen , met eene zeer fyne 
fneeuw en dit ftof van fneeuw dryft in de lucht ginds en weder, naar dat het 
door de* winden gevoerd wordt, zonder vafte richting, _ waardoor deze fneeuw 
gevaarlyk is voor lieden die zig als dan in ’t veld bevinden, omdat men niet 
weet werwaards zig te wenden om dezelve te ontloopen; want, in weinige 
oogenblikken vindt men zig daar ingewikkeld , en zelfs geheelyk daarvan 
Eene andere foort van Lcevanges^ niet minder gevaarlyk dan de eerfle; 
zyn die welken de landlieden Schlaglauwen ^ dat is te zeggen llaande Lavanges 
noemen: zy overvallen niet zo fnel als de eerften , en evenwel werpen zy 
alles neder wat zy in hunnen weg ontmoeten , omdat zy eene groote hoeveel- 
heid fteenen , keijen , enz. en zelfs geheele boomen medevoeren ; zodat zy, 
eene valei doortrekkende , of tot dezelve komende, eenen weg van vernie- 
ling achter zig laaten , en op nieuw alles verpletteren wat in hunnen door- 
tozt voorkomt: dewyl zy echter minder fnel voortgaan dan de Lavanges y 
die zig tot de fneeuw alleen bepaalen, kan men hen geraaklyker vermyden, 
zv kondigen zig van verre aan; want zy fchudden om zo te fpreeken de 
bergen en de valeijen door hun gewigt en beweeging, die een geluid maakt 
als dat van den donder. _ , j , . , ,. , 
Voor het overige is er Hechts eene kleine oorzaak noodig, om deze ver- 
fchrikkelvke uitwerkzelen voorttebrengen : het is genoeg, dat ’er eenige vlok- 
ken fneeuw van een boom of van een rots afvallen , of zelfs dat ’er een klok 
(m) Noot, aan den Hr. de Büffon medegedeeld door denHr. Fbesnays, Rmd opSt. Dmai 
£0, in dat} lo Maart 1777* Kk a 
I 
